Ano ang ahensiya ng pamahalaan na pinagkukunan ng kasalukuyang populasyon ng ating bansa?

Anung ahensiya ng pamahalaan ang nangangasiwa sa populasyon nang bansa?

Ang Philippine Statistics Authority (PSA) ang pangunahing ahensiya ng pamahalaan sa Pilipinas na nangangasiwa sa populasyon ng bansa. Ito ang namamahala sa Civil Registration at naglalabas ng mga estadistika ukol sa populasyon, mga demograpiko, at iba pang kaugnay na datos.

Sino ang namumuno sa ahensya ng pamahalaan?

sino ang ibat-ibang kalihim ng lahat ng ahensiya ng pamahalaan ngayon?

Mga ahensiya ng pamahalaan ng pilipinas at ang mga namumuno dito?

Ang mga ahensiya ng pamahalaan ng Pilipinas ay nahahati sa iba't ibang sangay tulad ng ehekutibo, lehislatura, at hudikatura. Sa ilalim ng ehekutibong sangay, ang mga pangunahing ahensiya ay ang Kagawaran ng Edukasyon (DepEd) na pinamumunuan ni Vice President Sara Duterte, at ang Kagawaran ng Kalusugan (DOH) na pinamumunuan ni Secretary Teodoro Herbosa. Sa lehislatura, ang Senado ay pinamumunuan ni Senate President Juan Miguel Zubiri, at ang Mababang Kapulungan ng Kongreso ay pinamumunuan ni Speaker Ferdinand Martin Romualdez. Ang mga ahensiyang ito ay may mahalagang papel sa pagsasagawa ng mga programa at serbisyo para sa mga mamamayan.

Sino sino ang mga pinuno ng mga ahensiya?

mga utot ang kalihim ng pwet

Ahensyang nangangalaga sa kultura ng Pilipinas?

anu-ano ang ibang ahensiya na tumutulong sa pangangalaga ng ating kultura ?

Anong ahensiya ng gobyerno ang nangangalaga sa usaping pang agrikultura?

Ang ahensiya ng gobyerno na nangangalaga sa usaping pang-agrikultura sa Pilipinas ay ang Department of Agriculture (DA). Ang DA ay responsable sa pagpaplano, pagpapatupad, at pangangasiwa ng mga programa at proyekto na naglalayong paunlarin ang sektor ng agrikultura at tiyakin ang seguridad sa pagkain sa bansa. Kasama rin nito ang iba't ibang ahensiya at programa na nakatuon sa suportang teknikal at pinansyal sa mga magsasaka.

Ano ang tungkulin ng SEC?

Tumutugon ukol sa mga batas para sa mga paseguro at namamahala sa industriyang ito.ito ay isang ahensiya na nasasaklawan ng kagawaran ng pilipinas.

Sinu-sino ang mga pilipinong naging opisyal ng un?

Maraming Pilipino ang naging opisyal ng United Nations (UN), kabilang na sina Carlos P. Romulo, na naging Pangulo ng General Assembly, at si Teodoro Locsin Jr., na nagsilbing Permanent Representative ng Pilipinas sa UN. Isa rin sa mga kilalang Pilipino ay si Benigno Aquino III, na naging bahagi ng mga international discussions sa ilalim ng UN. Bukod dito, may mga Pilipino ring nagsilbi sa iba pang mga posisyon at ahensiya ng UN, na nag-aambag sa pandaigdigang mga usapin at adbokasiya.

Who is Gerardo P Sicat?

Gerardo P. Sicat Dr Gerardo P. Sicat, Pilipino ekonomista, ay may isang malawak na katawan ng trabaho sa pang-ekonomiyang kanyang bansa isyu sa pag-unlad. Ang kanyang kaugalian ng economics spanned tatlong iba't ibang mga mundo: isang unibersidad karera ng pagtuturo at pananaliksik, ang isang government karera sa pinakamataas na konseho ng pambansang pang-ekonomiyang patakaran sa paggawa, at isang karera sa internasyonal na pag-unlad sa trabaho sa isa sa mga institusyon ng pag-unlad ng mundo - ang World Bank. [Edit] Kabataan at edukasyon Gerardo Sicat ay ipinanganak sa 1935 sa San Fernando, Pampanga, isang lalawigan sa Gitnang Luzon. Ang kanyang mga magulang ay mga mahihirap baryo kakailanganin ng mga tao na, sa kabila ng mga limitasyon ng kanilang edukasyon, struggled sa likuran walong children sa pamamagitan ng sa kanilang pag-aaral. Sa panahon ng unang bahagi ng buwan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang kanyang ama inilipat ang pamilya sa Maynila kung saan siya lumaki sa pagkalalaki. Siya ay nag-aral sa pampublikong paaralan ng bansa hanggang sa hanggang kanyang graduation mula sa Unibersidad ng Pilipinas, ang estado unibersidad. [Edit] Career ikot Gerardo Sicat nagsimula ang kanyang karera bilang isang ekonomista kapag siya ay itinalaga sa 1958 bilang katulong magtuturo sa Economics sa Unibersidad ng Pilipinas. Pagkatapos ng isang taon ng pagtuturo, siya ay iginawad ng isang scholarship financed sa pamamagitan ng Rockefeller Foundation upang pag-aralan Economics sa Massachusetts Institute of Technology (MIT) kung saan siya nakakuha ng Ph.D. sa 1963. MIT ay kabilang sa mga nangunguna sa lahat graduate mga sentro para sa pag-aaral ng Economics sa mundo. Bumabalik sa kanyang pagtuturo post sa UP sa sandaling makumpleto ng kanyang pag-aaral bilang Assistant Professor, nagtrabaho siya sa mga pang-ekonomiya pananaliksik sa Philippine isyu-unlad. Siya mabilis na rosas sa ranggo faculty upang maging puno Professor sa pamamagitan ng 1969. Sa pamamagitan ng pagkatapos, siya ay naging nationally kinikilalang para sa kanyang mga pananaliksik sa trabaho. Sa edad na 34 taon sa 1970, siya ay ginawa tagaplano pang-ekonomiya ng bansa bilang Chairman ng National Economic Council (NEC). Sa NEC, siya ulunan ng isang pambansang ahensiya sa pagpaplano na rin coordinated banyagang aid at pinangasiwaan statistical development. Siya presided isang mataas na pang-ekonomiyang patakaran na konseho na binubuo ng mga kasapi mula sa parehong Kongreso at ang Senado, ang pribadong sektor at ang ilang mga pang-ekonomiyang mga opisyal ng Executive sangay ng pamahalaan. Sa 1973, ang pagpaplano ng mga ahensya ay reorganized. Siya ay pinili upang magtungo ang mga bago at mas malakas na Pambansang Economic Development Authority (NEDA) tulad nito Director General. Sa post na ito, siya rin ay ginawa Kasabay Ministro ng Economic Planning. Siya isinaayos at may staff ang bagong katawan ng pamahalaan mula sa zero-base sa gayon ay itinalaga niya ang pinakamahusay na posibleng mga tauhan sa senior at teknikal na mga posisyon. Siya ulunan ito katawan 1973-1981. Pagkatapos ng NEDA, siya Panandalian nagsilbi bilang Chairman ng Philippine Pambansang Bank, pagkatapos ng pamahalaan pampinansyal na institusyon, 1981-1984. Ngunit pagkatapos ay sa pamamagitan ng kanyang Paglipat kanyang higit sa lahat pansin sa pagsulat ng kanyang mga aklat-aralin, mga prinsipyo ng teksto sa Economics, na kung saan ay na-publish sa 1984. Sa 1985, siya sumali sa World Bank bilang isang senior opisyal sa singil ng pampublikong grupo economics. Kapag ang World Bank reorganized, siya ay inilipat sa sentro ng pagkapangulo vice kung saan siya ay nagsilbi bilang tagapayo ekonomiya pagharap sa mga operasyon pagpapahiram ng Bank. Siya natapos ang kanyang international karera sa pang-ekonomiyang pagsusuri ng pagpapahiram programa ang Bank. Pagkatapos Ihihinto mula sa World Bank noong 1997, siya rejoined ang School of Economics bilang Propesor ng Economics, kung saan mamaya, siya ay naging Emeritus Propesor ng Economics sa 2002. Sa kanyang pamahalaan karera, siya din nagsilbi Kasabay bilang isang miyembro ng Board of Regents ng Unibersidad ng Pilipinas. Bilang isang pansamantalang puno 1970-1983, siya ay kasangkot sa direksyon ng patakaran sa mga unibersidad ng estado. [Edit] kasulatan at pang-ekonomiyang mga ambag Dr Sicat ng maagang gawa sa Philippine unlad ay nasa sa istraktura ng industriya at sa mga account ng kita. Pagkatapos kanyang trabaho ay nagsimulang mag-focus sa mga problema ng industriya at sa mga may kaugnayan sa ikakalakal mga patakaran. Ang kanyang diagnosis ng Philippine ekonomiyang problema ay nagsimulang mamula ang lubos na proteksyonista industrialization program. Karamihan sa kanyang mga gawa Aaksyunan ang pagbawas ng hadlang kalakalan na hampered pang-industriya paglago. Ang kanyang trabaho naiimpluwensyahan ang liberalisasyon ng kalakalan at industriya sa panahon ng mataas na mga hadlang proteksyonista. Siya din nakadirekta pansin sa mga patakaran mapagkukunan - lalo na lupa, paggawa, at kapital. Siya ay diagnosed na labis na gastos sa bansa ng labor dinala tungkol sa pamamagitan ng napakataas na pamantayan ng manggagawa at proteksyon minimum sahod. Siya Nagtalo na ang mga reporma ng labor ang mga bansa sa mga patakaran ng merkado gagawing Philippine industriya at sa ekonomiya mas internationally mapagkumpitensya na makagawa ng mas produktibo ang labor at mas mataas na pamantayan ng pamumuhay para sa mga nagtatrabaho. Siya rin ang may tulis out na lubos na mahigpit ang pang-ekonomiyang patakaran ay upang mabago at upang buksan ang bansa sa higit pang mga banyagang pamumuhunan. Dr Sicat ay din ay nakasulat sa pampublikong mga isyu sa pananalapi, pampook pang-ekonomiyang pag-unlad, at sa pagpapabuti ng pambansang mga account ng kita. Ang kanyang mga kontribusyon sa pang-ekonomiyang pag-aaral ay nagsimula sa unang bahagi ng 1964 kapag siya co-nilikha at na-edit Economics at Development. Ito ay isang aklat na nilikha sa pamamagitan ng Senior mga kasamahan sa UP School of Economics, kabilang ang pagbisita sa professors, sino nagsulat tukoy na paksa upang masakop ang pagtuturo ng elementarya economics. Sa 1983 habang sa paglipat mula sa kanyang karera ng pamahalaan, Dr Sicat nagpasya upang makapagsulat ng isang pangunahing aklat-aralin, Economics, na kung saan ay naging ang mga pangunahing pinagkukunan ng pagtuturo sa elementarya economics na may isang pang-ekonomiyang pag-unlad viewpoint sa Pilipinas. Dr Sicat din ginawa kontribusyon direkta sa Indonesian pang-ekonomiyang pag-aaral. Ito ay sa mungkahi ng late propesor Heinz Arndt ng Australian Pambansang University, na nakaayos sa ibang pagkakataon ang koponan ng Australian at Indonesian economists na undertook ang pagbagay ng Sicat aklat-aralin. Ang mga resulta ng pagsisikap na ito ay Sicat at Heinz Arndt, Ilmu Ekonomiks untuk Konteks Indonesia, inilathala sa 1989 sa Jakarta, Indonesia. Noong 2003, siya pa revise ang aklat-aralin at papalitan ito ng isang tatlong teksto Economics dami. Ang unang aklat ay nasa elementarya pang-ekonomiyang mga prinsipyo, ang pangalawang, macroeconomics, at sa wakas, isang third, na sumasaklaw sa Philippine ekonomiyang mga isyu sa pag-unlad. 'Institution gusali.' Upang palakasin ang pang-ekonomiyang propesyon at upang panatilihing buhay ang pangangailangan para sa pagpapabuti ng pang-ekonomiyang patakaran sa bansa, Dr Sicat undertook ang pagtatayo at pagpapalakas ng lokal na institusyon ng pananaliksik. Sa kanyang trabaho bilang pang-ekonomiyang patakaran maker, itinatag niya ang Philippine Institute for Development Studies (PIDS) at ang Philippine Center para sa Economic Development (PCED). Dr Sicat rin ay nakatulong sa pagpapatibay ng Philippine Social Science Council (PSSC), isang pribadong samahan ng mga sosyal ng bansa agham na lipunan, sa pamamagitan ng mga programa instituting tulong na ginawa itong mas pinansyal independent. PIDS ngayon ay ang nangunguna sa lahat Philippine unlad sa tingin tangke para sa pambansang pamahalaan. PCED ay itinatag upang magbigay ng financing at institutional support sa School of Economics ng Unibersidad ng Pilipinas. PCED nakatulong upang bumuo ng ang pisikal na mga kagamitan ng mga Paaralan at ibinigay karagdagang pananalapi para sa pananaliksik at training programs. Ito transformed ang School sa isang pambansang yaman para sa pagsasanay ng mga economists sa bansa.

Isa sa mga batayan ng pagpapangkat ng tao sa asya?

Ang mga yamang tao (Ingles: human resources) ay isang mabilisang lumalawak na katawagang tumutukoy sa pamamahala o pangangasiwa ng "puhunang mga tauhan" o "pondong mga tao," ang mga tao ng isang samahan o organisasyon. Umusod ang larangan mula sa isang tradisyunal na tungkuling pampangangasiwa papunta sa isang mayroong estratehiyang kumikilala sa ugnayan sa pagitan ng may talentong at nakatutok na mga tao at sa tagumpay na pang-organisasyon. Kumukuha ang larangan mula sa mga konseptong pinaunlad sa Sikolohiyang Industriyal/Organisasyonal at Teoriya ng Sistema. Lumabis-kumulang, may dalawang interpretatsyon o pagpapaliwanag ang yamang tao batay sa konteksto. Hinango ang pinagmulan o orihinal na konsepto mula sa ekonomiyang pulitikal at ekonomiya, na nakaugaliang tinatawag na ekonomiya ng paggawa o paggawa, isa sa apat na mga sangkap ng produksyon bagaman ang ganitong pananaw ay nagbabago ayon sa tungkulin ng bago at umiiral na pananaliksik papunta sa mas estratehikong mga pagharap sa mga antas na pambansa.[1] Mas ginagamit ang ganitong paggamit batay sa 'pagpapaunlad ng mga yamang tao', at maaaring lumampas sa mga organisasyon lamang hanggang sa antas ng mga bansa o mga nasyon.[2]. Sa mga korporasyon at mga negosyo, mas tumutukoy ang tradisyonal na paggamit sa mga indibidwal na NASA isang kumpanya o ahensiya, at sa bahagi ng organisasyon na namamahala sa pagkuha ng mga tauhan, pagtatanggal ng mga tauhan, pagsasanay ng mga tauhan, at iba pang mga paksang pangtauhan, na karaniwang tinutukoy bilang "pamamahala ng mga yamang tao'. Kapwa tinatalakay sa lathalaing ito ang dalawang mga paglalarawan o pagbibigay-kahulugang ito.

Intelektwalisado na ba ang wikang filipino?

ANG INTELEKTWALISASYON NG WIKANG FILIPINOChristian George C. FranciscoKagawaran ng Filipino at Panitikanccfrancisco@mail.dasma.dlsu.edu.phLayunin ng papel na ito na ipakita ang proseso ng pagpaplanong pangwika, paraan ng pag-iistandardays, pagmomodernays, mga salik sa pag-iintelektwalays ng wika gayundin ang gamit ng wikang Filipino sa edukasyong Pilipino sa kasalukuyang panahon.Ayon kay Constantino (1996), ang wika ang siyang pangunahing instrumento ng komunikasyong panlipunan. Bilang instrumento, maaaring matamo sa pamamagitan nito ang mga instrumental at sentimental na pangangailangan ng tao. Ang wika ay behikulo para makisangkot at makibahagi ang tao sa mga gawain ng lipunan upang matamo ang mga pangangailangang ito. Samakatuwid, ang pahayag na ito ni Constantino ay nagpapatunay lamang na napakahalaga ng papel na ginagampanan ng wika sa pang-araw-araw na buhay ng tao. Gamit ang wika, nagagawa ng tao na masatisfay ang kanyang mga pangangailangan maging ito man ay pansosyal o pampersonal. Nagiging instrumento ang wika upang makisangkot ang tao sa mga nangyayari sa kanyang paligid. Dahil dito, mahalaga para sa isang tao na maging maalam siya sa kanyang wikang ginagamit upang ito ay magamit niya sa paraang tiyak at planado.Para sa mga taong aral sa wika, hindi na bago ang katawagang pagpaplanong pangwika o language planning. Sa larangang ito, tinatanaw ang mga maaaring pagpiliang wika mula sa isang komunidad para gawing estandardisado. Sentro rin ng pag-aaral ng PP ang konsyus na paggamit ng isang wika sa isang lipunan, kung saan, ito ay kinapapalooban ng pagkalap ng mga datos o informasyon upang bumuo ng desisyon kaugnay sa kung anong wika ang pinakaangkop na gagamitin sa isang lipunan (Eastman, 1982).Ang PP ay binubuo rin ng dalawang mahalagang meyjor komponent. Sa komponent na ito mahihinuha natin ang mga konkretong batayan sa maayos na pagpili ng isang wikang sasailalim sa estandardisasyon. Una, ang patakarang dapat sundin; ikalawa, pagpili ng wika kaugnay sa napagkasunduang patakaran. Ang una ay binubuo ng apat na mahahalagang salik. Ang mga ito ay ang sumusunod:FORMULASYON - Ito ang yugto ng deliberasyon at/o pagdedesisyon kaugnay sa wikang pipiliin. Mahalagang isaalang-alang dito ang layunin ng mga gagamit nito.KODIFIKASYON - Ito ang yugto kung saan nagkakaroon ng teknikal na preparasyon ang mga language academies ng napagkasunduang patakaran. Mahalaga namang tingnan dito ang pananaw, paniniwala, saloobin ng kapwa magpapatupad at tatanggap ng napagkasunduang patakaran.ELABORASYON - Ito ay pinaiiral ng ahensyang pangwika na kung saan inihahanda na ang mga materyal na kakailanganin sa pagpapalawak ng gamit ng piniling wika.IMPLEMENTASYON - Ito naman ang yugto ng pagtanaw sa epekto ng plinanong pagbabago sa wikang pinili.May inilahad pa rin si Eastman (1982) kaugnay sa paraan ng pagpili ng wika. Sa katunayan, may sampung kategorya kung saan maaaring makapamili ng isang wika na sasailalim sa estandardisasyon:1. Indigeneous Language - Wikang sinasalita ng mga sinaunang tao na nakapanirahan sa isang lugar.2. Lingua Franca - Wikang gamitin ng mga taong may magkaibang unang wika na may tiyak na layunin sa paggamit.3. Mother Tongue - Wikang naakwayr mula sa pagkabata.4. National Language - Wikang ginagamit sa politika, sosyal at kultural na pagkakakilanlan.5. Official language - Wikang ginagamit sa transaksyong pampamahalaan.6. Pidgin - (Nabuo sa pamamagitan ng paghahalu-halo ng wika) Wikang kadalasang ginagamit ng mga taong may magkaibang pinagmulang wika.7. Regional Language - Komong wika na ginagamit ng mga taong may magkaibang wikang pinagmulan na naninirahan sa isang partikular na lugar.8. Second Language - Wikang natutunan bilang karagdagan sa unang wika.9. Vernacular Language - Wika ng isang sosyal na grupo na nadomina ng ibang wika.10. World Language - Wikang ginagamit sa malawak na saklaw ng mundo.Alinman sa mga nailahad na ito ay maaaring mapagpilian o maging batayan tungo sa pag-iistandardays ng wikang napagkasunduan.Samantala, ang estandardisasyon ng wika naman o language standardization ay isang sangay ng pagpaplanong pangwika na konsern sa kaisahan sa likod ng linggwistikong pagkakaiba-iba ng mga wika. Ayon kay Eastman (1982) mula kay Haugen (1966), may proseso ang pag-iistandardays ng wika.Tungo sa pag-iistandardays ng wika, mahalagang makapamili muna ng wika, makodifay ito sa pamamagitan ng paghahanda ng teknikal na preparasyon o ng mga kagamitan (libro, ensaklopidya at iba pang mga nasusulat na materyal). Matapos nito, kinakailangan na maging malawakan ang pagpapagamit nito sa iba't ibang domeyn tulad ng: simbahan, paaralan, pamahalaan, midya at iba pa. Malaki ang papel ng domeyn sa estandardisasyon dahil ito ang susukat sa lawak ng gamit ng wika.Sa kaso naman ng modernisasyon, binigyang paliwanag ni Eastman (1982) na ito ay ang paglago ng popular na pagkakakilanlan ng isang estandardisadong pambansang wika mula sa mga gumagamit nito. Sa kabilang banda, inilahad naman sa jornal ng Komisyon ng Wikang Filipino ang dalawang yugto para masabing modernisado ang isang wika. Ang una ay tinawag na Popularly Modernized Language o PML at ang pangalawa ay ang Intellectually Modernized Language o IML. Ayon dito, ang wika ay maaaring maging moderno subalit hindi intelektwalisado. Ang wika na ginagamit sa enterteynment ay pwedeng tawaging moderno subalit hindi ito masasabing intelektwalisado, gayundin naman ang wikang ginagamit sa tabloyd ay hindi rin maaaring iklasipika na intelektwalisado. Sa kabilang banda, masasabi nating intellectually modernize ang isang wika kung ito ay nagagamit sa mga matataas na karunungan gaya ng agham, teknolohiya, negosyo, kalakalan, industriya, medisina at iba pa. Tunguhin ng dalawang yugtong ito na maintelektwalays ang wikang ginagamit ng isang partikular na lipunan.Malaki rin ang magiging ambag ng mga larangang pangwika tungo sa pagpapalakas ng intelektwalisasyon. Maaaring sumailalim ang isang wika sa mga sumusunod na larangan:Larangang pangwika na nagkokontrol (Controlling domains of language) - Ang wika at varayti ng wikang ginagamit dito ay dinidikta kapwa pasulat at pasalita. Nangangahulugan ito ng katiyakan at wastong gamit ng mga salita. Kadalasan itong ginagawa sa matataas na antas ng karunungan gaya ng: simabahan, batas, midya, paaralan, pamahalaan, industriya, negosyo, komersiyo at iba pa. Dahil nga nagiging diktador kung ano ang wikang gagamitin, nadedevelop ang isang wika tungo sa tinatatawag na estandardisado at intelektwalisado.Nagkokontrol nang bahagya sa larangang pangwika(Semi-controlling domains of language) - Ang wika at ang mga varayting ginagamit naman dito ay pasulat subalit tanging tagapakinig lamang ang mga gumagamit nito. Di-tulad ng nauna, hindi kasinghigpit ang paggamit ng wika rito. Ipinahihintulot rin nito ang pakikibahagi ng tao sa iba't ibang gawain subalit hindi kinakailangan na maging dalubhasa ang isang tao sa paggamit ng wika. Halimbawa nito ay sa relihiyon at enterteynment.Di-nagkokontrol na mga larangan ng wika(Non-controlling domains of language) - Ang wikang gamit dito ay pasalita lamang na kadalasang makikita sa tahanan at lingua franca ng isang bansa.Gayumpaman, ang salitang intelektwalisasyon ay nagdudulot pa rin ng pagkalito mula sa iba't ibang taong sangkot sa paggamit ng wika. Sa paliwanag ni Sibayan (1999), ang wika ay intelektwalisado kung ito ay nasusulat. Hindi sapat ang pasalitang paraan para masabing intelektwalisado ang isang wika. Kinakailangang ang wika ay nakapagpapalimbag ng iba't ibang balon ng karunungan (libro, ensaklopidya at iba pa) na magagamit ng tao tungo sa paglago ng kanyang kaalaman. Sa kaso ng Filipino, ani Sibayan, ang pag-iintelektwalays dito ay nararapat ifokus sa mga lawak na kumokontrol na wika o controlling domains of language, mga lawak na ayon sa kanya ay nagdidikta ng wikang inaasam at pinapaboran ng mga taong gumagamit ng wikang iyan. Halimbawa nito ay ang gamit ng wika sa mahahalagang larangan tulad sa edukasyon, pamahalaan, batas, hukuman, agham at teknolohiya, negosyo, pangkalakalan, industriya, mga propesyon na may bahaging larangan (sub domains) tulad ng medisina at abogasya, masmidya at literatura.Sa paliwanag naman nina Espiritu at Catacataca (2005), nakaankla sa pagpaplanong pangwika ang salitang intelektwalisasyon. Ito ay pumapaloob sa apat na dimensyon: seleksyon, estandardisasyon, diseminasyon at kultibasyon. Sa kultibasyon papasok ang konsepto ng intelektwalisasyon. Ani Neustupny (1970), ang kultibasyon ay isang proseso na nagmumula sa kodifikasyon ng wika tungo sa kultibasyon at elaborasyon nito. Sa kabuuan, nangangahulugan lamang na ang tanging layunin ng intelektwalisasyon ay upang magampanan ng wika ang kanyang mga tungkulin sa mga gumagamit nito.Samantala, inilahad ni Acuna (1994) na ang mga pambansang wika sa buong mundo ay maaaring iuri sa tatlo: Intellectualized languages of wider communication; confined, independent and intellectualized national languages; and developing national languages. Ang unang uri ay tumutukoy sa popular na mga internasyunal na wika gaya ng: Ingles, Pranses, Aleman at Espanyol. Ang mga wikang ito ay ginagamit bilang mga kontroling na domeyn sa paggawa (work) at iba pa. Samantala, ang ikalawang uri naman ay tumutukoy sa mga intelektwalisadong wika na saklaw lamang ang bansang pinaggagamitan nito. Ang wikang ito ay sapat na upang magamit sa lahat ng domeyn ng isang bansa. Halimbawa ng mga bansang ito ay ang Korea at Japan. At ang panghuling uri naman ay tumutukoy sa mga bansang nasa proseso pa lamang ang intelektwalisasyon ng wika gaya ng Indonesia, Malaysia at Pilipinas. Sa mga bansa kasing ito ay patuloy pa rin ang pagdevelop sa tinawag ni Sibayan na idyomang pedagojikal.Ngayon, ano naman ang hinaharap ng wikang Filipino kaugnay sa isyu ng estandardisasyon at intelektwalisasyon? Ang tanong na ito ay nagdulot ng mga kalituhan sa maraming Pilipino, kahit mga dalubwika ay patuloy na nagdedebate kung estandardisado o intelektwalisado ba ang Filipino. Kadalasang sagot na maririnig sa kanila ay ganito: Ang Filipino ay patuloy pa sa pagdevelop tungo sa estandardisasyon at intelektwalisasyon nito. Ang pahayag na ito ay totoo. Sapagkat ayon na rin sa Konstitusyon sa ilalim ng Artikulo XIV ng Seksyon 6:"Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Samantalang nililinang, ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa batay sa iba pang mga wika sa Pilipinas."Nangangahulugan lamang ito na ang Filipino ay kailangang umasa sa mga intelektwalisadong wika hindi lamang sa mga wika sa Pilipinas. Isang magandang halimbawa na nito ay ang wikang Ingles. Ang Ingles man ay umasa rin sa mga intelektwalisadong wika tulad ng Griyego, Latin at Pranses. Sa kabilang banda, tinukoy sa jornal ng KWF ang mga kadahilanan kung bakit kailangan ng Filipino na umasa sa Ingles. Narito ang mga kadahilanan:1. Halos lahat ng nakasulat na bersyon ng makabagong Filipino kabilang na iyong sa mga paaralan ay puno ng hiram na salita sa Ingles, may mga binaybay ng tulad ng sa mga orihinal at karamihan naman ay isina-Filipino ang pagbabaybay.2. Malinaw na ipinakikita sa mga pag-aaral tungkol sa mga intelektwalisadong varayti ng sinasalitang Filipino ng mga mag-aaral sa anim na pamantasan sa Metro Manila (UP, DLSU, Araneta U, PNU, PUP at PLM) na kayang talakayin ng mga mag-aaral ang kanilang mga takdang aralin sa matematika, biyolohiya at iba pa sa pamamagitan ng maramihang panghihiram sa Ingles.Sa madaling salita, para masabing intelektwalisado ang wikang Filipino, kinakailangan na magamit ito sa pagtuturo sa mga Pilipino sa halos lahat ng larangan o antas.Kung kaya, ani Espiritu at Catacataca (2005) mula kay Sibayan (1988), para maisakatuparan ito, pangunahing pangangailangan sa intelektwalisasyon ang manunulat sa kurikulum at mga teksbuk at isang idyomang pedagojikal sa Filipino. Ang idyomang pedagojikal ay ang kabuuan ng mga ginradong teksto, mga sanggunian, patnubay at iba pang mga kagamitang panturo na magagamit mula sa unang baytang sa elementarya hanggang antas tersyarya isinulat ng mga ekspertong manunulat ng mga teksbuk at kagamitang pangkurikulum at mga iskolar at mga eksperto sa pamamaraan ng pagtuturo. Kung babalikan natin ang unang pahayag ni Sibayan, ang wika ay kailangang NASUSULAT para masabing intelektwalisado ito.Gayumpaman, may apat na katangian ang isang intelektwalisadong wika. Una, aktibo, marami at malawak ang gumagamit ng wika partikular na ang pasulat na anyo kaysa pasalita. Pangalawa, ang wika ay estandardisado. Ibig sabihin, walang kalituhan kaugnay sa palabaybayan nito, nararapat na ito ay kodipikado sa mga diksyonaryo at iba pang referensiya. Pangatlo, ang wika ay nararapat na may kakayahan na maisalin sa iba pang intelektwalisadong wika. At panghuli, ang wika ay nararapat na maunlad at tanggap sa iba't ibang rejister na ang ibig sabihin ay nagagamit ito sa iba't ibang larangan o bahaging-larangan. Mahalaga ito sa konsepto ng intelektwalisasyon dahil tumutukoy ito sa lawak ng gamit ng wika.Samantala, iminungkahi naman ni Sibayan ang mga tiyak na referensiya upang masubok kung intelektwalisado ba talaga ang wikang Filipino.Nagagamit ba ang Filipino bilang pangunahing wika ng instruksyon mula sa kindergarten hanggang level pampamantasan?Ang Filipino ba ay ang pangunahing wika sa trabaho kung saan Ingles ang kasalukuyang gamit?Ang Filipino ba ay ang nais at mithiing wika ng mga Pilipino upang magamit sa kanilang sosyo-ekonomiko at intelektwal na pag-unlad?Ani Sibayan, mahirap makamit ito subalit ito ang mga katangian ng isang intelektwalisadong wika na maaring magamit bilang kontroling na domeyn ng isang bansa. Sa kasalukuyan, ang Filipino ay kinakaharap ang napakaraming problema, kung kaya, hindi maiiwasang maging mabagal ang tinatahak nitong landas tungo sa intelektwalisasyon. Ilan sa mga problema ay ang mga sumusunod:1. Kulang ang "political will" sa pag-iintelektwalays nito.2. Kulang ang suportang ibinibigay ng mga nasa industriya, komersyo, negosyo at iba pa. Ingles pa rin ang ginagamit sa mga larangang ito bilang pangunahing midyum ng komunikasyon.3. Kulang sa pondo mula sa pamahalaan kaugnay sa pagpapalawak ng gamit ng Filipino sa iba't ibang ahensiya nito gayundin ang mga sapat na treyning.4. Mismong ang akademiya ay may kakulangan tungo sa intelektwalisasyon ng Filipino. Ito ay sa apektong pagdevelop ng mga libro na naka-Filipino.5. Dagdag pa ang mismong Pangulo ng bansa na nagnanais na ibalik ang Ingles bilang pangunahing midyum ng pagtuturo. Mula ito sa kanyang EO 210 na pagpapalakas sa gamit ng Ingles.Ang mga ito ay refleksyon ng realidad na kasalukuyang kinakaharap ng wikang Filipino. Isang nakakalungkot na pangyayari dahil hindi masalamin ang kahalagahan ng pagkakaroon ng isang pambansang wika na siyang makapagbubuklod at magbibigkis sa isang kulturang maka-Pilipino na kakikitaan sana ng ating identidad.Isang hamon sa kasalukuyan sa mga Pilipino partikular na sa mga akademisyan kung paano ba maiintelektwalays ang wikang Filipino? May iminungkahi kaugnay rito si Sibayan.Kinakailangan ng mga tagatangkilik at tagapagpaunlad nito.Kinakailangan ng mga praktisyuner at employer na naniniwala sa epektibong gamit ng Filipino sa anyong pasulat hindi lamang sa pagtuturo gayundin sa pagkatuto.Hindi lamang sa mga disiplinang teknikal gamitin ang Filipino, bagkus, magamit ito sa iba pang disiplina.Kinakailangan ng mga pablisher na handang maglathala ng mga publikasyon sa Filipino.Kinakailangan din ng mga taong handang ponduhan ang programang pang-intelektwalisasyon.Ang Filipino ay kailangang tanggap ng nakararaming bilang ng mga Pilipino lalo na sa erya ng kontroling na domeyn ng wika.Pagkamahinahon ay higit na kailangan din. Ang Filipino ang hindi magiging ganap na intelektwalisado sa madaling panahon.Huwag magturo ng Filipino kung walang libro o materyal na nakasulat sa Filipino.Ang mga mungkahing ito na inilahad ni Sibayan ay ang mga maaaring mapagnilayan ng bawat Pilipino habang patuloy na dinidivelop ang wikang Filipino. Magsilbi sana ito gabay nating lahat tungo sa mabilis at malawakang estandardisasyon at intelektwalisasyon ng ating wika - ang wikang magsisilbing tagapagbuklod sa lahat ng mamamayan ng bansang ito tungo sa iisang mithiin makabansa.

Ano ang mga yamang likas ng china?

ang mga yamang likas sa asya ay ang mga sumusunod:mineralpunotubiglupaat iba pa............