answersLogoWhite

Top Answer
User Avatar
Wiki User
Answered 2014-03-27 07:25:54

The cast of Ang daigdig ay isang butil na luha - 1986 includes: Monique Castillo Gloria Diaz Precious Hipolito Manilyn Reynes Dennis Roldan Ronaldo Valdez

001
๐Ÿ™
0
๐Ÿคจ
0
๐Ÿ˜ฎ
0
๐Ÿ˜‚
0
User Avatar

Your Answer

Related Questions



This is Filipino for "grain of rice".


Monique Castillo has: Performed in "Mga ibong pipit" in 1984. Performed in "Praybet depektib akademi" in 1986. Performed in "Gisingin natin ang gabi" in 1986. Performed in "Ang daigdig ay isang butil na luha" in 1986. Performed in "Payaso" in 1986. Performed in "Pikoy Goes to Malaysia" in 1988.


Precious Hipolito has: Performed in "Mga anghel ng Diyos" in 1986. Performed in "Cobrador" in 1986. Performed in "Ang daigdig ay isang butil na luha" in 1986. Performed in "Jacky Tyan" in 1988. Performed in "Everlasting Love" in 1989. Performed in "Naughty Boys" in 1990. Played Clarissa in "Anak ng Cabron: Ikalawang Ugat" in 1991. Performed in "Canary Brothers of Tondo" in 1992. Played Betchay in "Lumayo ka man sa akin" in 1992.


Pandaca pygmaea # Pandaca Pygmea - may habang 9.6 milimetro, halos kasinlaki ng isang butil ng bigas. # Tabios- may habang 3 hanggang 4 milimetro ay natatagpuan sa Lawa Lake Buhi sa Camarines Sur.


May kaugnayan ang atmospera sa pamumuhay ng Tao. Kapag panahon ng tag ulan , nagiging abala ang mga magsasaka sa paghahanda ng bukirin. Sa panahon naman ng tag araw, abala naman ang mga Tao sa iba't ibang gawain tulad ng pagbibilad o pagpapatuyo ng mga palay o butil.


Sa ubod nitong Luzon, ay may Lupang Hinirang Sa likas nyang kagandahanm ay walang kapantay Dito ang bukirin, ay pinag-aanihan Ng gintong butil ng uhay, na pagkain ng tanan Aming Nueva Ecija, ang loob mo'y tibayan Sa landas at pita, ng pagbabagong buhay Taglayin sa puso, ang Dakilang aral Ng mga bayaning Naghandog ng buhay


Ang mga panukat, tinatawag ding pangsukat, pansukat, o sukatan, ay mga kagamitang ginagamit na pamantayan sa pagsusukat. Ilan sa mga halimbawa nito ay ang mga sumusunod: Dangkal, ang paggamit ng hinlalaki ng kamay at hinliliit (kung minsan ang hintuturo o ang gitnang daliri ng kamay ang ginagamit) sa pagsusukat. Salop, isa pang pansukat ng dami ng bigas. Takal, pansukat ng dami ng bigas at iba pang mga butil.


ang ibig sabihin ng jerk ay.....................JERK! ang ibig sabihin ng kim ay-tmad,bakla,tanga,tumitile,binato lang ng isang butil ng kanin ay umaray na kaagad. ang ibig sabihin ng carylle ay-tamad,tomboy,tanga,iyakin,pandak,at higgit sa lht,onteng sagi lang ay umaray na kagad!. ang ibig sabihin ng jankee ay-bakla,bading,malakas ang imaginasyon at nananaginip na di malaman kung saan pupunta. ang ibig sabihin ng min ay-pag inutusan siya ay ipasa niya sa iba,laging galit ang tawag dyan ay ...........BULLEY! HAHAHAHA................. BY MIN


Maganda ang araw kung sumusungaw na, Sa likod ng bundok ay nakangiti pa; Maganda ang buwan, parang tumatawa, Sa hihigang pilak, kung nagpapahinga Maganda ang ulan na papatak-patak, Sa gitna ng bukid ay butil ng perlas ; Maganda ang ibon na lilipad-lipad, Sa langit ay munting bangkang naglalayag. Bulaklak sa tangkay, oo, maganda rin, Lalo't nagduruyan sa ugoy ng hangin ; Maganda ang mgakislap ng mga bituin, Sa singsing ng Diyos, batong nagniningning. Ang bughaw na langit, payapang dagat, Ang mabining alo, maputing ulap; Ang sanggol sa duyan, kung humahalakhal, Lahat ay maganda, maganda ang lahat.


malapit na ang anihan at kulay gintong ang bukid bagamat pagod na ay matiyaga parin sa pag hahakot ng mga butil si tinong langgam naglalarong nilapitan siya ni teryong tipaklong. teryong tipaklong: tinong langgam laro tayo? tinong langgam: hindi pwede! nag hahakot ako ng mga butil para may makain pag tag-ulan na nag simulang pumatak ang ulan tahimik na kumakain ng hapunan si tinong langgam sa loob ng kanyang bahay samantala nanginginig sa gutom at giniginaw si teryong tipaklong. teryong tipaklong:grabeng lakas ng ulan! at gutom na gutom nako.. huhuhu ilang araw ng lumipas subalit hindi parin tumitigil ang ulan. lugo lugong kumakatok si teryong tipaklong sa pinto ni tinong langgam teryong tipaklong: tok..tok..tok.. tinong langgam: sino yan? teryong tipaklong: si teryong tipaklong to.. tinong langgam: binuksan niya ang pinto at nakita niya ang itsura ni teryong tipaklong.. oh teryong tipaklong bakit ganiyan ang itsura? teryong tipaklong: kasi sobrang lakas ng ulan at ilang araw nadin di humihinto.. ee wala akong masilungan kaya naisip kong pumunta dito.at gutom na gutom najo! tinong langgam: aa.tuloy ka!may pagkain pa diyan kain ka.. d2 kanalang muna sumilong hanggat di pa tumitila ang ulan. teryong tipaklong: isa ka talagang tunay na kaibigan tinong langgam utang na loob ko sayo itong ginawa mo sa akin.


Unang Araw - Nilikha ang liwanag na tinawag Niyang araw'; ang dilim na tinawag naman Niyang gabi at pinagbukod ito.Ikalawang Araw - nilikha ng Diyos ang kalawakan at inihiwalay sa tubig; nagkaroon ng pagitan ang kalawakan at tubig sa ibaba. Langit ang itinawag Niya sa kalawakan.Ikatlong Araw - Ginawa Niyang magsama ang tubig sa silong ng langit upang lumitaw ang lupa. Ang lupa ay tinawag Niyang daigdig.Ikaapat na Araw - Nilikha ng Diyos ang araw upang tumanglaw sa maghapon. Ang buwan upang tumanglaw sa gabi at nilikha rin Niya ang mga bituin sa langit.Ikalimang Araw - Nilikha ng Diyos ang maraming bagay na kay buhay sa tubig, at mga ibon sa himpapawid, mga dambuhala sa dagat at lahat ng nabubuhay sa tubig, at lahat ng uri ng mga ibon.Ikaanim na Araw - Nilikha ng Diyos ang tao, ang lalaki at babae na kalarawan Niya at binigyan ng kapangyarihang mamahala sa mga isda, mga ibon at lahat ng mga hayop, maging maamo man mailap, malaki man o maliit. Binilinang magpakarami ng mga supling; binigyan ng lahat ng uri na mga butil at ungangkahoy na makakain. Ang mga halamang luntian ay ibinigay sa maiilap na mga hayop, maliit man o malaki, at sa lahat ng mga ibon.Ikapitong Araw - Pinagpala Niya at itinangi ang ikapitong araw sapagkat sa araw na ito Siya nagpahinga pagkatapos ng anim na araw na paglikha Niya.


AWIT NG NUEVA ECIJASA UBOD NITONG LUZON AY MAY LUPANG HINIRANGSA LIKAS NYANG KAGANDAHAN AY WALANG KAPANTAYDITO ANG BUKIRIN NA PINAG-AAWITAN NG GINTONG BUTIL NG BUHAYNA PAGKAIN NG TANANISANG LALAWIGAN ANG DIWA AT DAMDAMINPINAGTALI NG MAALAB ANG DAKILANG MITHIINDITO ANG BALANA MAY PUSOT MAGITINGNA PATNUBAY ANG SAGISAG NG BANAL NA LAYUNINAMING NUEVA ECIJA ANG LOOB MOY TIBAYANSA LANDAS NG WIKA NG PAGBABAGONG BUHAYAMING NUEVA ECIJA SA IYONG PAGSISIKAPMAY GANTIMPALA KA SA PAGDATING NG ORASTAGLAYIN SA PUSO ANG DAKILANG ARALNG MGA BAYANI NAGHANDOG NG BUHAYAMING NUVA ECIJA HAYO NAT IKALATANG MGA SILAHIS NG YONG PANGARAPBy:Charlotte Catigday (cute) (n_n)if you have some questionjust add me in facebookand can you ask me some questionon facebookcharlotte catigdaythanks


Dennis Roldan has: Performed in "Basagulera" in 1954. Performed in "Kambal sa uma" in 1979. Performed in "Palawan" in 1980. Performed in "Totoy boogie" in 1980. Performed in "Ito ang babae" in 1980. Performed in "Chicks" in 1980. Played Crisanto in "Uhaw na dagat" in 1981. Performed in "Salome" in 1981. Played Dennis in "Kontrobersyal" in 1981. Performed in "Exploitation" in 1983. Played Abdul in "Kirot" in 1983. Performed in "Hot Property" in 1983. Performed in "Hindi mo ako kayang tapakan" in 1984. Performed in "Mahilig" in 1984. Performed in "Akin ang iyong katawan" in 1984. Performed in "Puri" in 1984. Played Al in "Paradise Inn" in 1985. Performed in "Ang daigdig ay isang butil na luha" in 1986. Played Lucio (segment "Episode 3: Eternally") in "Love Letters" in 1988. Performed in "Dyesebel" in 1990. Performed in "Hahamakin lahat" in 1990. Played Boy Demonyo in "Markang Bungo: The Bobby Ortega Story" in 1991. Performed in "Takas sa impiyerno" in 1991. Played Andro Cordero in "Manong Gang" in 1991. Played Lt. Victoro Guerrero in "Padre Amante Guerrero" in 1993. Played Efren in "Secret Love" in 1993. Played Arman in "Separada" in 1994. Performed in "Mayor Cesar Climaco" in 1994. Performed in "Ganti ng puso" in 1994. Played Luis in "Matimbang pa sa dugo" in 1995. Performed in "Hanggang sa huling bala" in 1995. Performed in "Sa kamay ng batas" in 1996. Played Rodel in "Bilang na ang araw mo" in 1996. Performed in "Akin ang puri" in 1996. Played Takip-Kamay Gang Member in "Suicide Rangers" in 1996. Performed in "Medrano" in 1996. Played The Town Mayor in "Ligaw na bala: Lt. Alexander Lademor" in 1997. Performed in "Iskalawag: Ang batas ay batas" in 1997. Played Gerard in "Ayos lang, pare ko" in 1997. Performed in "Pusakal" in 1997. Played Greg in "Saan ka man naroroon" in 1999. Played Dr. Anton dela Cruz in "Sa dulo ng walang hanggan" in 2001. Played Amadeus (2002) in "Sana ay ikaw na nga" in 2002. Performed in "Terrorist Hunter" in 2005.


Manilyn Reynes has: Performed in "Eh, kasi bisaya" in 1972. Played Gina in "To Mama with Love" in 1983. Played Ding in "Minsan, may isang ina" in 1983. Performed in "Daddy Knows Best" in 1983. Performed in "Lovingly Yours, Helen" in 1983. Performed in "Dear Mama" in 1984. Performed in "Heredero" in 1984. Played Sheila (segment "Zombies") in "Mga kwento ni Lola Basyang" in 1985. Played Anak ni Don Severino in "I Have Three Hands" in 1985. Played Amelia in "When I Fall in Love" in 1986. Performed in "Batang Quiapo" in 1986. Performed in "Ang daigdig ay isang butil na luha" in 1986. Performed in "Payaso" in 1986. Played Bessie in "Family Tree" in 1987. Played Babygirl (segment "Hahabul-Habol") in "Stupid Cupid" in 1988. Played Pinky in "Petrang Kabayo at ang Pilyang Kuting" in 1988. Played Melody (segment "Episode 3: Eternally") in "Love Letters" in 1988. Performed in "Good morning, titser" in 1988. Performed in "Super Inday and the Golden Bibe" in 1988. Played Lavinia in "Isang araw walang Diyos" in 1989. Played Dora in "Super Mouse and the Roborats" in 1989. Played Max in "Magic to Love" in 1989. Played Cutie in "Ganda babae, ganda lalake" in 1990. Performed in "Feel na feel" in 1990. Performed in "Small and Terrible" in 1990. Played Madonna in "Michael and Madonna" in 1990. Played Madonna in "Michael and Madonna 2" in 1991. Played Nora in "Maalaala mo kaya" in 1991. Played Maloy in "Darna" in 1991. Performed in "Maalaala mo kaya" in 1991. Performed in "Kung sino pa ang minahal" in 1991. Played Anna in "Maalaala mo kaya" in 1991. Played Jodie in "Ali in Wonderland" in 1992. Played Diana in "Daddy Goon" in 1992. Played Veron in "Aswang" in 1992. Played Adelaida in "Ligaw-ligawan, kasal-kasalan, bahay-bahayan" in 1993. Performed in "Bulag, pipi at bingi" in 1993. Played Cynthia in "Multo in the City" in 1994. Performed in "Ging Gang Gooly Giddiyap: I Love You Daddy" in 1994. Performed in "Ulong pugot: Naglalagot" in 1995. Played Petra in "Milyonaryong mini" in 1996. Performed in "Kailanman" in 1996. Performed in "Ober da bakod 2" in 1996. Performed in "Wang Wang, buhay bombero" in 1997. Performed in "Ibulong mo sa Diyos 2" in 1997. Played Zenaida in "Sa piling ng aswang" in 1999. Played Patricia in "Bahay ni Lola" in 2001. Played herself in "Mondo Macabro" in 2001. Played Roda in "Super Idol" in 2001. Played herself in "K, the P1,000,000 Videoke Contest" in 2002. Played herself in "Magpakailanman" in 2002. Played Filomena in "Maid in Heaven" in 2004. Played Herself - Host in "Moms" in 2005. Played Marta (2006-2007) in "Bakekang" in 2006. Played Jean (segment "LRT") in "Shake Rattle and Roll 8" in 2006. Played Hervie (Gervacia Zamora Reyes) in "Mga kuwento ni Lola Basyang" in 2007. Played Corazon in "MariMar" in 2007. Played Herself - Celebrity Partner in "Celebrity Duets: Philippine Edition" in 2007. Played Eva Castillo in "Obra" in 2008. Played George in "One Night Only" in 2008. Played Sally Estrella in "All My Life" in 2009. Played Marisol in "Parekoy" in 2009. Played Charing in "Ded na si Lolo" in 2009. Performed in "Love on Line (LOL)" in 2009. Played Diwateeth in "Wansapanataym" in 2010. Played Laura Luna in "First Time" in 2010. Played Greta in "You to Me Are Everything" in 2010. Played Elsa Manaloto in "Pepito Manaloto" in 2010. Played Katrina de Leon in "Daldalita" in 2011. Played Old Magic Palayok in "Magic palayok" in 2011. Played Sheryl in "Magpakailanman" in 2012. Played Rizza in "Magpakailanman" in 2012. Played herself in "Sarah G Live" in 2012. Played Betchay Tampipi in "Got to Believe" in 2013. Played Herself - Guest in "The Ryzza Mae Show" in 2013.


The cast of The Voice of the Philippines - 2013 includes: Jasmine Abrenica as Herself - Contestant Rainier Acosta as Himself - Contestant Abigail Alamo as Herself - Contestant Charmaine Albino as Herself - Contestant Charlene Albino as Herself - Contestant Angelique Alcantara as Herself - Contestant Ramoncito Alfonso as Himself - Contestant Morisette Amon as Herself - Contestant Morisette Amon as Herself - Performer Keane Andeza as Himself - Contestant Bryan Aquino as Himself - Contestant Junji Arias as Himself - Contestant Charice as Herself - Performer Sherin Ashtrid Hidayat as Herself - Contestant Abigail Asistio as Herself - Contestant Patti Austin as Herself - Performer Joey Ayala as Himself - Guest Adviser, Team Bamboo Jennifer Bautista as Herself - Contestant Jacob Benedicto as Himself - Contestant Edward Benosa as Himself - Contestant Chien Berbana as Herself - Contestant Joanne Bernal as Herself - Contestant Dan Billano as Himself - Contestant Genesis Butil as Herself - Contestant Lolita Carbon as Herself - Performer Kathreen Castro as Herself - Contestant Romel Colao as Himself - Contestant Yeng Constantino as Herself - Performer Willy Cordovales as Himself - Contestant Mark Cordovales as Himself - Contestant Jessica Corpuz as Herself - Contestant Robert Cozma as Himself - Contestant Mico Cruz as Himself - Contestant Klarisse De Guzman as Herself - Contestant Aia De Leon as Herself - Contestant Monique de los Santos as Herself - Contestant Corazon Dela Cruz as Herself - Contestant Rj Dela Fuente as Himself - Contestant Moira Dela Torre as Herself - Contestant Eva Delos Santos as Herself - Contestant Hans Dimayuga as Himself - Contestant Robi Domingo as Himself - Host Robi Domingo as Himself - V-Reporter John Duka as Himself - Contestant Thor Dulay as Himself - Contestant Thor Dulay as Himself - Performer Max Escolano as Himself - Contestant Isa Fabregas as Herself - Contestant Lance Fabros as Himself - Contestant Janel Favila as Herself - Contestant Shane Filan as Himself - Performer Nicole Floirendo as Herself - Contestant Jose Gabriel Ramos as Himself - Contestant Vice Ganda as Himself - Performer Diday Garcellano as Herself - Contestant Abigail Garza as Herself - Contestant Sarah Geronimo as Herself - Coach Toni Gonzaga as Herself - Host Alex Gonzaga as Herself - Host Alex Gonzaga as Herself - V-Reporter Lee Grane Maranan as Herself - Contestant Ayana Grico as Herself - Contestant Tori Ingram as Herself - Contestant Janice Javier as Herself - Contestant Dave Jonathan Lamar as Himself - Contestant Nicole Judalena as Herself - Contestant Marianne Kilroy as Herself - Contestant Argel Laur as Himself - Contestant Jaron Liclican as Himself - Contestant Sir Lord Lumibao as Himself - Contestant Grace Lorenzana as Herself - Contestant Guji Lorenzana as Himself - Contestant Mavie Lozano as Himself - Contestant Jed Madela as Himself - Performer Katrina Madrigal as Herself - Contestant Florie Mae Cruz as Herself - Contestant Kim Mainit as Himself - Contestant Chivas Malunda as Himself - Contestant Marielle Mamaclay as Herself - Contestant Bamboo Manalac as Himself - Coach Miriam Manalo as Herself - Contestant Cara Manglapus as Herself - Contestant Lana Mariano as Herself - Contestant Nicole Marie Parada as Herself - Contestant Ian Masaga as Himself - Contestant Koreen Medina as Herself - Contestant Japs Mendoza as Himself - Contestant Micah Nepomuceno as Herself - Contestant Jumed Nicolas as Himself - Contestant Linn Oeymo as Herself - Performer Paolo Onesa as Himself - Contestant Paolo Onesa as Himself - Performer Angeline Paylado as Herself - Contestant Juvie Pelos as Herself - Contestant Tristhan Perfecto as Himself - Contestant Arnel Pineda as Himself - Guest Adviser, Team Apl Arnel Pineda as Himself - Guest Adviser, Team Sarah Arnel Pineda as Himself - Performer Raymund Portosa as Himself - Contestant Talia Reyes as Herself - Contestant Maki Ricafort as Himself - Contestant Regine Saga as Herself - Contestant Denise Sagun as Herself - Contestant Lea Salonga as Herself - Coach Gerard Salonga as Himself - Guest Adviser, Team Lea Its Saludo as Herself - Contestant Michael Salzsieder as Himself - Contestant Sawsan Sammie Muhammad as Herself - Contestant Marissa Saroca as Herself - Contestant Darryl Shy as Himself - Contestant Rouxette Swinton as Herself - Contestant Kz Tandingan as Herself - Performer Michaellen Temporada as Himself - Contestant Kate Torres as Herself - Contestant Lecelle Trinidad as Herself - Contestant Gary Valenciano as Himself - Guest Adviser, Team Apl Gary Valenciano as Himself - Guest Adviser, Team Sarah Emmanuelle Vera as Herself - Contestant Deb Victa as Herself - Contestant Michael Yonting as Himself - Contestant Michael Yonting as Himself - Performer


Gloria Diaz has: Performed in "Ang pinakamagandang hayop sa balat ng lupa" in 1974. Performed in "Amor" in 1974. Played Dolores in "Andalucia" in 1975. Performed in "Diligin mo ng hamog ang uhaw na lupa" in 1975. Performed in "An Affair in Tahiti" in 1975. Performed in "Balakyot" in 1975. Performed in "Sa ibabaw ng lahat" in 1975. Performed in "Sa pag-ikot ng mundo" in 1975. Performed in "Isabel of the Islands" in 1975. Performed in "Brutus" in 1976. Performed in "Pugad ng agila" in 1976. Performed in "Putik ka man... sa alabok magbalik" in 1976. Performed in "Sa una ang ligaya, sa huli ang dusa" in 1976. Played Agueda (segment "May Day Eve") in "Babae ngayon at kailan man" in 1977. Performed in "Namangka sa dalawang ilog" in 1977. Performed in "Bawal: For Men Only" in 1977. Performed in "Ibalik mo ang araw sa mundong makasanan" in 1978. Performed in "Tatlong bulaklak" in 1979. Played Matilde in "Andres de Saya" in 1980. Performed in "Diyablo - sagrado" in 1980. Performed in "Wild Animal" in 1980. Played Magda in "Uhaw na dagat" in 1981. Performed in "Cinq et la peau" in 1982. Performed in "Karibal ko ang aking ina" in 1982. Played Matilde in "Andres de Saya Mabagsik na daw" in 1982. Played Stella De Joya in "Nagalit ang buwan sa haba ng gabi" in 1983. Performed in "Hayop sa ganda" in 1983. Performed in "Minsan isang tag-init" in 1983. Played Victoria in "Palabra de honor" in 1983. Played Ellen Rivas in "May daga sa labas ng lungga" in 1984. Performed in "May lamok sa loob ng kulambo" in 1984. Performed in "Hawakan mo at pigilan ang kahapon" in 1984. Played Bea Verbo in "Lalakwe" in 1985. Performed in "Goat Buster" in 1985. Performed in "Menudo at pandesal" in 1985. Performed in "Heartache City" in 1985. Performed in "Momooo" in 1985. Played Matilde in "Anomalya ni Andres de Saya" in 1986. Performed in "Mga anghel ng Diyos" in 1986. Performed in "Ang daigdig ay isang butil na luha" in 1986. Performed in "Working Girls 2" in 1987. Performed in "Sagot ng puso" in 1990. Performed in "Island of Desire" in 1990. Performed in "Mga birhen ng Ermita" in 1990. Played Ising in "Maalaala mo kaya" in 1991. Played Magdalena in "Maalaala mo kaya" in 1991. Played Dexter in "Ang utol kong hoodlum" in 1991. Played Rosita in "Maalaala mo kaya" in 1991. Played Adora in "Maalaala mo kaya" in 1991. Performed in "Miss na miss kita (Utol kong hoodlum II)" in 1992. Performed in "Abel Morado: Ikaw ang may sala" in 1993. Played Herself - Miss Universe 1969 in "Miss Universe Pageant" in 1994. Played Azon in "Marami ka pang kakaining bigas" in 1994. Played Wife of Gaspar in "Ikaw ang Miss Universe ng buhay ko" in 1994. Played (2000-01) in "Anna Karenina" in 1996. Played Banak in "Dyesebel" in 1996. Performed in "Kirot sa puso" in 1997. Performed in "Reputasyon" in 1997. Played Nanay Ruby in "Dahil may isang ikaw" in 1999. Played Nadia in "Kool ka lang" in 2001. Performed in "Batang West Side" in 2001. Played Czarina (2001) in "Kung mawawala ka" in 2001. Played Nana Issa in "Nympha" in 2003. Performed in "Love to Love" in 2003. Played Susan in "Love to Love" in 2003. Played Herself -Juror in "Star Circle Quest" in 2004. Played Herself - Juror in "Star Circle National Teen Quest" in 2004. Played Daisy in "So... Happy Together" in 2004. Played Lilia in "Nasaan ka man" in 2005. Played Big Sister in "Pinoy Big Brother Drama Special: The Final Task" in 2005. Played Charito in "Kasal, kasali, kasalo" in 2006. Performed in "Love Spell" in 2006. Played Monica Johnson in "Sana maulit muli" in 2007. Played Charito in "Sakal, sakali, saklolo" in 2007. Performed in "Utoy" in 2008. Played Pinky Ortega in "Nagsimula sa puso" in 2009. Performed in "Sagrada familia" in 2009. Played Paula Fernandez in "Diva" in 2010. Played Herself - Guest in "Pilipinas Got Talent" in 2010. Played Yuri Sandoval in "Beauty Queen" in 2010. Played Dona Nieves in "Medical Center" in 2011. Played Queen Mercedes in "Mistaken Identity" in 2011. Played Herself - Judge in "Road to the Crown: Binibining Pilipinas Primer" in 2011. Played Dra. Claudia Montesilva-Herrera in "Glamorosa" in 2011. Played Dolores Bustamante in "100 Days to Heaven" in 2011. Played Old Maria in "Sisterakas" in 2012. Played Mabel in "The Mommy Returns" in 2012. Performed in "Kung Fu Divas" in 2013. Performed in "Lihis" in 2013. Played Herself - Judge in "Binibining Pilipinas Gold: The 2013 Pageant" in 2013. Played Herself - Guest in "The Ryzza Mae Show" in 2013. Played Herself - Miss Universe 1069 in "Binibining Pilipinas 2013: The Golden Road to the Crown" in 2013. Played Olivia in "May Isang Pangarap" in 2013.


Ronaldo Valdez has: Performed in "The Jukebox Queen" in 1966. Performed in "Mariang kondesa" in 1966. Performed in "Pepe en Pilar" in 1966. Performed in "Anna Lizza" in 1967. Performed in "Miss wa waw" in 1967. Performed in "Buhay artista" in 1967. Performed in "Hangganan ng matatapang" in 1967. Performed in "Sitsiritsit alibangbang" in 1967. Performed in "Close to You" in 1967. Performed in "Nang mamatay ng dahil sa iyo" in 1968. Performed in "Lady Untouchable" in 1968. Performed in "Brainwash" in 1968. Performed in "Kaming taga-ilog" in 1968. Performed in "Kaming taga bundok" in 1968. Performed in "Bang-shang-a-lang" in 1968. Performed in "Giyera patani" in 1968. Performed in "Eskinita 29" in 1968. Played Carlos Lopez in "Mad Doctor of Blood Island" in 1968. Performed in "Brownout" in 1969. Performed in "Pagdating sa dulo" in 1971. Performed in "Pigilin mo ang umaga" in 1971. Performed in "Lilet" in 1971. Played Ruben in "Lumuha pati mga anghel" in 1971. Performed in "Gabriela" in 1971. Performed in "Roulette" in 1972. Performed in "Kung bakit dugo ang kulay ng gabi" in 1973. Performed in "Binhi" in 1973. Performed in "Paru-parung itim" in 1973. Played Rodrigo (segment "Caridad") in "Fe, Esperanza, Caridad" in 1974. Performed in "Magsikap: Kayod sa araw, kayod sa gabi" in 1974. Performed in "Dalawa ang nagdalantao sa akin" in 1974. Performed in "Kayod sa umaga, kayod sa gabi" in 1974. Played Rosanno in "Daigdig ng sindak at lagim" in 1974. Performed in "Sa ibabaw ng lahat" in 1975. Played Aruk in "Banaue: Stairway to the Sky" in 1975. Performed in "Mga uhaw na bulaklak" in 1975. Performed in "Pandemonium" in 1975. Performed in "Tatlong kasalanan" in 1976. Performed in "Hindi kami damong ligaw" in 1976. Performed in "Langit, lupa at impiyerno" in 1976. Played Agustin in "Hagkan mo ang dugo sa kamay ni Venus" in 1977. Performed in "Pang Adults Lamang" in 1977. Played Badoy Montiya (segment "May Day Eve") in "Babae ngayon at kailan man" in 1977. Performed in "Ang diwata" in 1977. Performed in "Sari-saring ibong kulasisi" in 1978. Performed in "Iskandalo" in 1979. Performed in "Tatlong bulaklak" in 1979. Performed in "Ikaw at ang gabi" in 1979. Played Roger Visitacion in "Lumakad kang hubad... Sa mundong ibabaw" in 1980. Played Joey in "Ang kabiyak" in 1980. Performed in "Candy" in 1980. Played Charlie in "Langis at tubig" in 1980. Performed in "Kanto boy" in 1980. Played Peter in "Mahinhin vs. mahinhin" in 1981. Performed in "Karma" in 1981. Played Taxi Driver in "Dear Heart" in 1981. Performed in "The Betamax Story" in 1981. Performed in "Lalake ako" in 1982. Performed in "Pedring Taruc" in 1982. Played David in "Palabra de honor" in 1983. Performed in "Lintik lang ang walang ganti" in 1983. Played Dora in "May daga sa labas ng lungga" in 1984. Played Nick Arnaldo in "Kaya kong abutin ang langit" in 1984. Performed in "Bitag" in 1984. Performed in "Montemayor: tulisang dagat" in 1984. Performed in "Kapag baboy ang inutang" in 1984. Played Rommel in "Apoy sa iyong kandungan" in 1984. Played Eric Verbo in "Lalakwe" in 1985. Performed in "Bomba Queen" in 1985. Played Felix Tantuico in "Miguelito: Batang rebelde" in 1985. Played Richard in "Heartache City" in 1985. Performed in "Turuang apoy" in 1985. Performed in "Deadly Target" in 1986. Performed in "Mapaglaro" in 1986. Played Mello in "Napakasakit, kuya Eddie" in 1986. Performed in "Mga nakaw na sandali" in 1986. Performed in "Laban kung laban" in 1986. Played Raffy in "Huwag mo kaming isumpa" in 1986. Performed in "Ang daigdig ay isang butil na luha" in 1986. Performed in "Halik sa pisngi ng langit" in 1986. Performed in "Walang karugtong ang nakaraan" in 1987. Performed in "Gatas" in 1988. Played Satan in "Huwag kang hahalik sa diablo" in 1989. Performed in "Lady L" in 1989. Performed in "Hot Summer" in 1989. Played Vicente in "Kolehiyala" in 1990. Played Lolo Uge in "Maalaala mo kaya" in 1991. Performed in "Sa kabila ng lahat" in 1991. Performed in "Joey Boy Munti, 15 anyos ka sa Muntilupa" in 1991. Played Rene Cayetano in "Maalaala mo kaya" in 1991. Played Atty. Dario in "Estribo Gang: The Jinggoy Sese Story" in 1992. Played Melendrez in "Padre Amante Guerrero" in 1993. Performed in "Abel Morado: Ikaw ang may sala" in 1993. Performed in "Adan Ronquillo: Tubong Cavite... laking Tondo" in 1993. Played Cenon in "May minamahal" in 1993. Performed in "Tumbasan mo ng buhay" in 1993. Performed in "Muntik na kitang minahal" in 1994. Played Papa Belgica in "Grepor Butch Belgica Story" in 1994. Played Maj. Acosta in "Biboy Banal: Pagganti Ko Tapos Kayo" in 1994. Performed in "Tubusin mo ng bala ang puso ko" in 1995. Played Ramon in "Campus Girls" in 1995. Performed in "The Flor Contemplacion Story" in 1995. Performed in "Ipaglaban mo: The Movie" in 1995. Performed in "Virgin People 2" in 1996. Played Earl in "Cedie" in 1996. Performed in "Kulayan natin ang bukas" in 1997. Performed in "Ambisyosa" in 1997. Played Antonio in "Iskalawag: Ang batas ay batas" in 1997. Played Victor in "Isinakdal ko ang aking ina" in 1997. Played Packoy Balmaceda in "Ikaw pala ang mahal ko" in 1997. Played Benjamin in "Mula sa puso" in 1997. Played Edgardo in "Nasaan ang puso" in 1997. Performed in "Sa sandaling kailangan mo ako" in 1998. Played Mr. Miguel in "Ben Delubyo" in 1998. Played Bert Basa in "Nagbibinata" in 1998. Played Tito Paul in "Oo na... Mahal na kung mahal" in 1999. Played Don Martin in "Tik Tak Toys: My Kolokotoys" in 1999. Performed in "Pedro Penduko, Episode II: The Return of the Comeback" in 2000. Played Congressman Antonio in "Trip" in 2001. Played Amante Montesilverio in "Bituin" in 2002. Played Alfonso Robles in "Till There Was You" in 2003. Performed in "Annie B." in 2004. Played Juan Miguel (2004) in "Marinara" in 2004. Played Arando in "Sugo" in 2005. Played Fred in "Sukob" in 2006. Played Lolo Pepe (2007) in "Kamandag" in 2007. Played Ulysses in "Asian Treasures" in 2007. Played Hermes Pengson in "I Heart Betty La Fea" in 2008. Performed in "My Girl" in 2008. Performed in "When Love Begins..." in 2008. Played Lorenzo in "Full House" in 2009. Played Santa Claus in "Wansapanataym" in 2010. Played Fiscal in "Rosario" in 2010. Played Donald in "Yesterday Today Tomorrow" in 2011. Played Jaime Sebastiano in "Minsan lang kita iibigin" in 2011. Played himself in "MMK 20: Maalaala mo kaya dalawang dekada" in 2011. Played Atty. Galileo Fonacier in "100 Days to Heaven" in 2011. Played Zacharias Apolinario in "Ina, kapatid, anak" in 2012. Played Don Ramon Velasco in "Dahil sa pag-ibig" in 2012. Performed in "My Lady Boss" in 2013. Played Lolo Tino Gomez in "Kahit nasaan ka man" in 2013.


1. Kung kailan mo pinatay, saka pa humihintaySagot: kandila2. Baboy ko sa pulo, ang balahibo'y pako.Sagot: langka3. Nang sumipot sa maliwanag, kulubot na ang balat.Sagot: ampalaya4. Isang butil ng palay, sakot ang buong buhay.Sagot: ilaw5. Ako ay may kaibigan, kasama ko kahit saan.Sagot: anino6. Sa araw ay bungbong, sa gabi ay dahon.Sagot: banig7. Dumaan ang hari, nagkagatan ang mga pari.Sagot: siper8. Munting hayop na pangahas, aaligid-aligid sa ningas.Sagot: gamu-gamo9. Tinaga ko ang puno, sa dulo nagdurugo.Sagot: gumamela10. Naabot na ng kamay, ipinagawa pa sa tulay.Sagot: kubyertos11. Malaking supot ni Mang Jacob, kung sisidlan ay pataob.Sagot: kulambo12. Maliit pa si kumare, marunong ng humuni.Sagot: kuliglig13. Baka ko sa palupandan, unga'y nakakarating kahit saan.Sagot: kulog14. May bintana nguni't walang bubungan,may pinto nguni't walang hagdanan.Sagot: kumpisalan15. Heto na si Kaka, bubuka-bukaka.Sagot: gunting16. Isang prinsesa, nakaupo sa tasa.Sagot: kasoy17. Hindi pari, hindi hari, nagdadamit ng sari-sari.Sagot: paruparo18. Dalawang batong itim, malayo ang nararating.Sagot: mga mata19. Kay lapit-lapit na sa mata, di mo pa rin makita.Sagot: tenga20. Sa maling kalabit, may buhay na kapalit.Sagot: baril21. Sa buhatan ay may silbi, sa igiban ay walang sinabi.Sagot: bayong o basket22. Hindi tao, hindi hayop, kung uminom ay salup-salop.Sagot: batya23. Isa ang pasukan, tatlo ang labasan.Sagot: kamiseta24. Buto't balat na malapad, kay galing kung lumipad.Sagot: saraggola25. Apat na paa hindi lumalakad.Sagot: mesa26. Nagbibigay na, sinasakal pa.Sagot: bote27. May puno walang bunga, may dahon walang sanga.Sagot: sandok28. Hinila ko ang baging, sumigaw ang matsing.Sagot: kampana o batingaw29. Yumuko man ang reyna, di malalaglag ang korona.Sagot: bayabas30. Nakatalikod na ang prinsesa, ang mukha'y nakaharap pa.Sagot: balimbing


JOSE VILLA PANGANIBAN(12 June 1903 - 13 October 1972)Lexicographer, professor, linguist, poet, playwright, author, lyricist. Jose Villa Panganiban was a prolific writer, with over 1,000 works to his name (textbooks, dictionaries, books, poems, short stories, articles, plays, etc.). Among his textbooks were Pagsusuring Pambalarila; Panitikan ng Pilipinas; Comparative Semantics of Synonyms and Homonymns in the Philippine Language, and publications such as Diksyunaryong Pilipino-Ingles; Concise English-Pilipino Dictionary; Thought, Language, Feelings; Isip, Wika, Damdamin; a collection of poetry, Mga Butil na Perlas; 101 Tanong at Sagot na Pangwika; 90 Painless Lessons inPilipino; Tanaga, Haiku, Pantun and many more. Thirty-two years of research produced two Thesaurus-Dictionaries: Diksyunaryo-Tesaurong Pilipino-Ingles and the Thesaurus-Dictionary English-Pilipino, considered to be his magnum opus.In 1903, Geminiano Panganiban, a lawyer, pharmacist and a non-combatant lieutenant in the Philippine Revolutionary Army, had to surrender to the U.S. Expeditionary Forces in Northern Luzon because his wife, Policarpia Villa, from Caloocan Rizal, a descendant of Emilio Jacinto of the revolution, was pregnant. The couple was placed in a concentration camp in what is now Bautista, Pangasinan. There, Jose Villa Panganiban was born on June 12, 1903, five years to the day after Gen. Aguinaldo proclaimed Philippine independence from Spain in 1898. In 1911, JVP's mother died and in 1917, father and son returned to Geminiano's hometown in Tanauan, Batangas where the father remarried Fidela Collantes of the prominent Collantes clan.JVP married his childhood sweetheart, Consuelo Torres from Tanauan, Batangas in 1930. "Cons", as he fondly called her, co-authored two dictionaries with her husband. Their 42 years of marriage produced 5 children: Jose Jr., Rosamyrna (Carandang), Virgilio (+), Consuelina (Dominguez) and Ligaya (Gamboa).Director of the Institute of National Language from the time of Pres. Magsaysay up to Pres. Marcos, Panganiban was also a professor at the University of Sto. Tomas, Manuel L. Quezon University & the Philippine Normal College. Among others, he founded the UST periodical, Varsitarian; was president of the Akademya ng Wikang Pilipino of the UNESCO; member of the Philippine-Japanese Trade Negotiations of 1960 and held many key positions in government and civic organizations. JVP received numerous National and International awards and citations for literature, journalism, etc, the earliest international award being the prestigious Richard Reid Golden Award for International Journalism while on post graduate scholarship at the Notre Dame University in North Bend, Indiana in 1939. In 2003, a Jose Villa Panganiban -Varsitarian Professorial Chair was established by the UST.In expressing his love for a national language, both orally and in writing, JVP became a controversial advocate of Pilipino as the "wikang pambansa". His detractors - mostly elitist Filipinos - called him "Diktador ng Wika", "High Priest of National Language", "Emperador ng Wika", "Czar ng Purismo" and "Frankenstein ng Purismo". On the other hand, his adherents - mostly nationalistic Filipino educators and writers - called him "Bayani ng Wikang Pambansa". JVP was neither a dictator nor a purist. He wrote in 1970:"Multilingualism would be a solution to our linguistic problems. It would erase colonialism.. it would eliminate regionalism.. it would create nationalism. In the mutual contact of languages, foreign and local, the most useful form of national language will surface and will become the real PILIPINO."Unfortunately, it was not until months after his death that the 1973 Constitution established Pilipino as one of the two official languages of the Philippines - the other being English. In 1987, the Constitution stipulated that the National Assembly was to take steps toward the formation of a genuine national language to be called Filipino, which will incorporate elements from the various Philippine languages


{| ! Party name ! Acronym ! Founding year ! Chairperson | Major/national parties Aksyon Demokratiko AD 1997 Sonia Roco (Chairperson) Bagong Alyansang Makabayan BAYAN 1985 Carol Pagaduan Araullo (Chairperson) Kabalikat ng Malayang Pilipino KAMPI 1997 Luis Villafuerte, Sr. (President) Kilusang Bagong Lipunan KBL 1978 Ferdinand Marcos, Jr. (President) Laban ng Demokratikong Pilipino LDP 1988 Edgardo Angara (President) Lakas-Christian Muslim Democrats Lakas-CMD 1991 Prospero Nograles (President) Liberal Party LP 1946 Manuel Roxas II (President) Nacionalista Party NP 1907/2004 Manuel Villar, Jr. (President) Nationalist People's Coalition NPC 1991 Eduardo Cojuangco, Jr. (Chairman) Partido Demokratiko Pilipino-Lakas ng Bayan PDP-LABAN 1984 Aquilino Pimentel, Jr. (Chairman) Partido Demokratikong Sosyalista ng Pilipinas PDSP 1973 Norberto B. Gonzalez (Chairman) Partido ng Demokratikong Reporma-Lapiang Manggagawa Reporma-LM 1998 Renato de Villa Probinsya Muna Development Initiative PROMDI 1997 Lito Osmena Pwersa ng Masang Pilipino PMP 1987 Joseph Estrada (Chairman) United Opposition UNO 2005 Jejomar Binay (President) Local/unaffiliated parties Ang Kapatiran AKP 2004 Nandy Pacheco (Chairman) People's Reform Party PRP 1991 Miriam Defensor-Santiago (Head) |} Next to the main political parties in the Philippines there are other parties represented in the House of Representatives of the Philippines. Most of these parties are elected through the party list system. {| ! Party name ! Acronym ! Founding year ! Chairperson | Regional Parties elected through the constituency system Kilusang Diwa ng Taguig N/A N/A Sigfrido "Freddie" Tiñga One Cebu ONE CEBU 2007 Gwendolyn Garcia Partido Magdalo N/A N/A Juanito Remulla Sarangani Reconciliation and Reformation Organization SARRO N/A Priscilla Chiongbian Party-list organizations Akbayan Citizens' Action Party Akbayan 1998 Ronaldo Llamas Alagad N/A N/A N/A Alang sa Kalambu-an ug Kalinaw Alayon N/A John Henry Osmeña Alliance for Barangay Concerns ABC 2007 James Marty Lim Alliance of Volunteer Educators AVE N/A N/A Anak Mindanao AMIN N/A N/A Anakpawis AP N/A Rafael V. Mariano Ang Laban ng Indiginong Filipino ALIF N/A Acmad Tomawis An Waray N/A 2001 Florencio "Bem" Noel Association of Philippine Electric Cooperatives APEC N/A N/A Bagong Alyansang Tagapagtaguyod na Adhikaing Sambayanan BATAS 2004 Daniel Soriano Razon Bayan Muna N/A 1999 Satur Ocampo Buhay Hayaan Yumabong Buhay 1998 Mike Velarde (founder) Citizen's Battle Against Corruption Cibac 2001 Joel Villanueva (founder) Cooperative NATCCO Network Party Coop NATCCO 1998 Cresente Paez Gabriela Women's Party GABRIELA N/A Liza Maza Luzon Farmers Party Butil N/A N/A Partido ng Manggagawa PM N/A Renato Magtubo Sandigan ng Lakas at Demokrasya ng Sambayanan SANLAKAS N/A N/A Veterans Freedom Party VFP N/A N/A |} {| ! Party name ! Acronym ! Founding year ! Chairperson | Ang Ladlad N/A 2003 Mon Allan Manalastas Bangon Pilipinas Party BPP 2004 Bro. Eddie C. Villanueva Communist Party of the Philippines CPP 1968 Jose Maria Sison Green Philippines GP 1990s Felizardo Colambo Partido Isang Bansa Isang Diwa PIBID 2004 Eddie Gil Partido Komunista ng Pilipinas-1930 PKP-1930 1930 Pedro P. Baguisa Philippine Green Republic Party PGRP N/A Felix Cantal Progressive Party (Defunct) PP 1957 Raul Manglapus |}


PANITIKAN SA PANAHON NG AMERIKANOKALIGIRANG KASAYSAYANAng mga Pilipinong mapanghimagsik ay nagwagi laban sa mga Kastila na sumakop sa atin nang higit sa tatlong daang taon. Naiwagayway ang ating bandila noong ika-12 ng Hunyo 1898, tanda ng pagkakaroon natin ng kalayaan.Nahirang si Hen. Emilio Aguinaldo noon bilang unang pangulo ng Republika ng Pilipinas, subalit ang kalagayang ito'y naging panandalian lamang sapagkat biglang lumusob ang mga Amerikano. Nagkaroon ng digmaang Pilipino-Amerikano na siyang naging sanhi ng pagsuko ni Hen. Miguel Malvar noong 1903. Gayun pa man, ang kilusang pangkapayapaan ay nagsimula noong pang 1900.MGA KATANGIAN NG PANITIKAN1. Hangaring makamit ang kalayaan2. Marubdob na pagmamahal sa bayan3. Pagtutol sa kolonyalismo at imperialismoDIWANG NANAIG1. Nasyonalismo2. Kalayaan sa pagpapahayag3. Paglawak ng karanasan4. Paghanap at paggamit ng bagong pamamaraanMGA IMPLUWENSYA SA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO1. Pagpapatayo ng mga paaralan2. Binago ang sistema ng edukasyon3. Pinaunlad ang kalusugan at kalinisan4. Ipinagamit ang wikang Ingles5. Pagpapalahok sa mga Pilipino sa pamamalakad ng pamahalaan6. Kalayaan sa pagpapahayag na may hanggananMGA PAHAYAGAN SA PANAHON NG AMERIKANO1. EL GRITO DEL PUEBLO (Ang Sigaw/Tinig ng Bayan) itinatag ni Pascual Poblete noong 19002. EL NUEVO DIA (Ang Bagong Araw) itinatag ni Sergio Osmena noong 19003. EL RENACIMIENTO (Muling Pagsilang) itinatag ni Rafael Palma noong 19004. Manila Daily Bulletin-19003 PANGKAT NG MGA MANUNULAT1. Maka-Kastila2. Maka-Ingles3. Maka-TagalogMGA DULANG IPINATIGIL1. KAHAPON, NGAYON AT BUKAS - sinulat ni Aurelio Tolentino2. TANIKALANG GINTO- ni Juan Abad3. MALAYA -ni Tomas Remegio4. WALANG SUGAT - ni Severino ReyesPANITIKAN SA KASTILA1. CECILIO APOSTOL- may pinakamabuting tulang papuri kay Jose Rizal ; OBRA-MAESTRA- A Rizal2. FERNANDO MA. GUERRERO- unang hari ng panulaan sa Kastila; OBRA-MAESTRA-Crisalidas (Mga Higad)3. JESUS BALMORI - "Batikuling"; OBRA-MAESTRA- El Recuerdo y el Olvido; nahirang siyang "poeta laureado" sa wikang Kastila4. MANUEL BERNABE- makatang liriko5. CLARO M. RECTO-Obra-maestra-BAJO LOS COCOTEROS ( Sa Lilim ng Niyugan)6. TRINIDAD PARDO DE TAVERA- ang nagpasok ng titik W at K sa abakadang PilipinoIBA PANG MANUNULAT SA WIKANG KASTILA1. ADELINA GURREA - kauna-unahang makatang babae sa Pilipinas na magaling sa Kastila; Obra-maestra- EL NIDO2. ISIDRO MARPORI -obra-maestra-AROMAS DEL ENSUENO ( Halimuyak ng Pangarap)3. MACARIO ADRIATICO -obra-maestra-alamat"LA PUNTA DE SALTO ( Ang Pook na Pamulaan )4. EFIFANIO DELOS SANTOS- nakilala sa tawag na DON PANYONG; kilala bilang mahusay na mananalambuhay5. PEDRO AUNARIO -sumulat ng DECALOGO DEL PROTOCIONISMOPANITIKAN SA TAGALOG= Ang "FLORANTE AT LAURA" ni Francisco Balagtas at "URBANA AT FELIZA"ni Modesto de Castro ang naging inspirasyon naman ng mga manunulat sa Tagalog= Inuri ni Julian Balmaceda sa tatlo (3) ang mga makatang Tagalog. Narito ang mga sumusunod:= MAKATA NG PUSO : Lope K. Santos; Inigo Ed Regalado;Carlos Gatmaitan; Pedro Gatmaitan; Jose Corazon de Jesus; Cirio H. Panganiban; Deogracias A. Rosario; Ildefonso Santos; Amado V. Hernandez; Nemecio Carabana; Mar AntonioMAKATA NG BUHAY : Lope K. Santos; Jose Corazon de Jesus; Florentino Collantes; Patricio Mariano; Carlos Gatmaitan; Amado V. HernandezMAKATA NG DULAAN : Aurelio Tolentino; Patricio Mariano, Severino Reyes; Tomas RemegioLOPE K. SANTOS - Ama ng Balarilang Tagalog; OBRA-MAESTRA-Banaag at SikatJOSE CORAZON DE JESUS- Huseng Batute; OBRA-MAESTRA-Isang PunungkahoyFLORENTINO COLLANTES- Kuntil Butil; OBRA-MAESTRA- Lumang SimbahanAMADO V. HERNANDEZ- Makata ng mga Manggagawa; MGA OBRA-MAESTRA- Isang Dipang Langit;Mga Ibong Mandaragit; Luha ng Buwaya; Bayang Malaya; Ang PandayVALERIANO HERNANDEZ-PENA- Tandang Anong at Kintin Kulirat; OBRA-MAESTRA- Nena at NenengINIGO ED REGALADO - Odalager; OBRA-MAESTRA-DamdaminANG DULANG TAGALOGSEVERINO REYES - Lola Basyang; Ama ng Dulang Tagalog; OBRA-MAESTRA- Walang SugatAURELIO TOLENTINO - ipinagmamalaking mandudula ng Kapampangan; OBRA-MAESTRA- Luhang Tagalog at Kahapon, Ngayon at BukasHERMOGENES ILAGAN- nagtayo ng samahang "COMPANA ILAGAN" na nagtanghal ng maraming dula sa kalagitnaang LuzonPATRICIO MARIANO- sumulat ng "NINAY" at "ANAK NG DAGAT" na siya niyang OBRA-MAESTRAJULIAN CRUZ-BALMACEDA- "Bunganga ng Pating" ang siya niyang OBRA-MAESTRAPANITIKANG FILIPINO SA INGLESJOSE GARCIA VILLA - "Doveglion"; pinakatanyag na Pilipinong manunulat sa InglesJORGE BACOBO - sinulat-"Filipino Contact with America"; A Vision of BeautyZOILO GALANG - sumulat ng kauna-unahang nobelang Pilipino sa wikang Ingles na pinamagatang "A Child of Sorrow"ZULUETA DE COSTA-nagkamit ng unang gantimpala sa tulang "Like the Molave"NVM GONZALES- may-akda ng "My Islands" at "Children of the Ash Covered Loom". Ang huli ay isinalin sa iba't ibang wika sa India*ANGELA MANALANG GLORIA- umakda ng "April Morning"; nakilala sa pagsulat ng mga tulang liriko noong panahon ng KomomweltESTRELLA ALFON - ipinalalagay na pinakapangunahing manunulat na babae sa Ingles bago magkadigma. Sinulat niya ang "MAGNIFICENCE" at "GRAY CONFETTI"ARTURO ROTOR - may-akda ng "THE WOUND AND THE SCAR"-kauna-unahang aklat na nalimbag sa Philippine Book GuildIBA PANG PANITIKANPEDRO BUKANEG- Ama ng Panitikang Iloko; Bukanegan-kasingkahulugan ng Balagtasan*CLARO CALUYA- Prinsipe ng mga Makatang Iloko; kilala sa pagiging makata at nobelista*LEON PICHAY - kinilala bilang "pinakamabuting BUKANEGERO"*JUAN CRISOSTOMO SOTO- Ama ng Panitikang Kapampangan; Crisostan-kasingkahulugan ng Balagtasan*ERIBERTO GUMBAN-Ama ng panitikang Bisaya~Vince John Catanduanes


Walang nakaaalam kung gaano na katanda ang gilingang bato. Ito'y nagisnan na naming magkakapatid. Ayon kay Ina, ito'y minana niya kay Impo, na minana rin naman daw ni Impo sa sariling ina nito. Sa likod niyan ay wala nang makapaglahad sa kasaysayan ng gilingang bato, maliban sa sabi-sabi na ang kalahian daw ni Ina ay kalahian ng magpuputo. Ang ina raw ni Impo ay isang mahusay na magsusuman na kinilala sa buong San Fermin at dinarayo maging ng mga tagakaratig-bayan na nagnanais magregalo o maghanda ng espesyal na suman sa kapistahan, kasalan at iba pang okasyon na may handaan.Si Impo ay naging kabalitaan daw naman sa kanyang bibingkang sapin-sapin. At kung ang pagpuputo ay likas sa talinong namamana, si Ina ang tanging nakamana niyon pagka't sa kanilang magkakapatid, tatlong lalaki at apat na babae, siya lamang ang lumabas na magpuputo.Sa mangasul-ngasul na hilatsa ng gilingang bato, ang pinag-ukitang batong-buhay ay maaaring sintanda na ng panahon. Ngunit ang mismong gilingan ay hindi kapapansinan ng kalumaan, maliban sa tatangnang mulawin na kuminis na at nagkabaywang sa kaiikot ng sarisaring kamay.Hindi ko alam kung gaano kahusay na magpuputo si Ina. Sa lasa ko, ang kanyang lutong mga kakanin, na bihira kong tikman, ay wala namang katangi-tanging sarap. Ngunit maaaring dahil ako'y sawa na. Nawawalan ng lasa ang pinakamasarap mang pagkain kapag araw-araw ay nakahain iyon sa iyo. Ngunit maaaring masarap ngang magkakanin si Ina, pagkat siya, tulad ni Impo, ay naging kabalitaan din sa pagpuputo.Ang pagkakanin ni Ina, kung bagaman, ay hindi siyang sandigan ng aming kabuhayan noong nabubuhay pa si Ama, na isang panday. Kung baga'y nakatutulong lamang si Ina. Ngunit biglang-bigla ang pagkamatay ni Ama. Nakaramdam ng naninigid na pananakit sa puson at pamamanhid sa paligid ng pigi, inakalang iyon ay kung ano lamang na titigil din nang kusa, at nang oumayag na pahatid sa ospital (nang panahong iyon ay mayayaman lamang ang karaniwang nagpapaospital) sa kabisera ay huli na; mula sa San Fermin hanggang sa kabisera ay dalawang oras na paglalakbay sa karitela, at sa daan pa lamang ay sabog na ang apendisitis.Maliit pa ako noon, pito o walong taon, upang akin nang maunawaan ang kahulugan ng pagyao ni Ama at ang mga naiwan. Ngunit nang malaki na ako, ang pangyayari'y napag-uusapan pa rin paminsan-minsan ng aking mga kapatid at ang nilalaman ng kuwento-kuwento ay nag-aalay ng tagni-tagning kabuuan.Dalawang beses lamang daw umiyak si Ina: sa aktuwal na sandali ng pagkamatay ni Ama at nang ang bangkay ay ibinababa na sa hukay. ang pait ay kinimkim sa kalooban, ayaw iluha. At sa libing pa lamang ay usap-usapan na ng mga tao kung paano kami mabubuhay ngayong wala na si Ama. Kawawa raw naman kami.Tatlong araw pagkaraan ng libing ay pinulong daw kami ni Ina (hindi ko ito natatandaan)."Wala na'ng ama n'yo. Ano'ng iniisip n'yo ngayon sa buhay natin?"Isa man daw sa amin ay walang umimik -- si Kuya (panganay sa amin at mga 17 taon noon), si Ate, si Diko, si Ditse, saka ako (bunso)."Mabubuhay tayo," sabi raw ni Ina. "Pero kikilos tayong lahat."Dati, si Ina ay nagpuputo lamang kapag may pagawa sa kanya. Ngunit ngayong wala na kaming ibang pagkukunan ay hindi na maaari iyong umasa na lamang kami sa dating ng order; kailangang magputo kami at magtinda araw-araw.Naging abala ang gilingang bato mula noon. Gumigiling kaming lahat, palit-palitan. Sa umaga, ang malagkit ay nakababad na. Sa hapon ang simula ng paggiling, na inaabot ng katamtamang lalim ng gabi. Hindi madaling gilingin ang tatlo-apat na palangganang galapong.Bukod sa mga tanging pagawa, si Ate at si Kuya ay nagtulong sa isang puwesto ng bibingka at puto-bumbong sa kanto. Si Ditse ay nakapuwesto sa palengke tuwing umaga, sa hapon ay lumilibot, sunong ang bilao ng sumang malagkit at suman sa lihiya. Si Diko, na ang karaniwang tinda'y butse at palitaw, ay nakababad naman sa palaruan ng pool sa bayan, ngunit tuwing Sabado at Linggo ay nakapuwesto sa harap ng sabungan. At maging ako, sa edad kong iyon, ay nagtitinda rin, naglalako ng gurgorya, bagama't hindi ako lumalayo nang malayo.Natatandaan ko na minsan ay napaaway ako sa aking paglalako ng gurgorya. Dalawang bata ang nakisabay sa lakad ko, at tuwing itatawag ko ang aking tinda ay ginagagad ako. Nakipagbabag ako dahil doon. Umuwi ako nang ngumangalngal, dumurugo ang bibig, may kalmot sa leeg at sa pisngi. Nagsumbong ako kay Ina, ngunit ako ang kanyang sinisi. Hindi ko raw dapat pinansin ang panunukso, at lalong hindi raw nararapat na makipagbasag-ulo ako nang dahil lamang doon. Pinadapa niya ako, tatlong sunod na pinalo ng patpat."Di mo dapat ikahiya'ng paghahanapbuhay," sabi niya. Inulit niya ang pangaral na ito sa aking mga kapatid kinagabihan. "Ayoko ng ikahihiya ng sinuman sa inyo ang hanapbuhay natin. Hindi tayo nagnanakaw. Pinaghihirapan natin 'to!" Ngunit ang higit daw na pinag-uukulan niyon ay si Kuya, na diumano, sapagkat binata na, ay malimit magparamdam kay Ate ng pagkahiya sa bibingkahan at puto-bumbungan.Hindi naman sa paglapastangan sa alaala ni Ama, magaan-gaan ang naging pamumuhay namin kaysa noong siya'y buhay. Ang aming bahay na pawid at kawayan ay naging tabla at yero. Sa gabi, ang kabuuan ng mga entrega ng pinagbilhan ay tinutuos ni Ina, ang tubo ay inihihiwalay sa puhunan, itinatabi.Matrabaho ang pagkakakanin. Mula sa pangunguha ng mga dahon ng saging hanggang sa pagtitinda ng luto nang mga kakanin ay samut-samot na paghahanda at gawain. Ngunit sa kabila ng mga kaabalahan ay naisisingit namin ang pag-aaral, maliban lamang kay Ditse, na sapagkat may kapurulan ang ulo sa eskuwela ay tumigil pagkaraang makapasa, nang pasang-awa, sa ikalimang grado.Nauna si Kuya na nagkolehiyo (sa Maynila, pagkat noo'y wala pang kolehiyo sa lalawigan), sumunod si Ate, sumunod si Diko. Nababawasan ang katulong ni Ina sa hanapbuhay ay nadaragdagan naman ang paggugugulan. Tatlo na lamang kaming naghahali-halili sa gilingang bato. Sa isang banda'y maipagpapasalamat ko na naging mapurol ang ulo ni Ditse, sapagkat kung hindi ay sasapit sana na ako lamang ang maiiwang katulong ni Ina.Patuloy ang pagtanggap ni Ina ng mga pagawang puto at suman. Si Ditse ang pumalit sa bibingkahan at puto-bumbungan. Sa akin napasalin ang pagtitinda ng kakanin sa palaruan ng pool sa bayan, at sa sabungan tuwing sabado at Linggo. Gayunman, ang kita namin ay hindi na katulad noong lima kaming kabalikat ni Ina sa hanapbuhay.Tulad ng aming nakatatandang mga kapatid, nang matapos namin ni Diko ang mga kursong pinili namin at magkaroon ng sariling trabaho, ang sumunod na hinarap namin ay pag-aasawa. Si Ditse ang pinakahuling nag-asawa sa amin, at ang naging kapalaran naman ay isang magsasaka.Nalayo kay Ina ang kanyang mga anak, liban kay Ditse, at sa napangasawa nito na nakapisan sa kanya, sa dating bahay namin. Kaming tatlong lalaki ay layu-layo rin ng tirahan sa Kamaynilaan. Si Ate, na ang napangasawa ay isa ring titser na tulad niya, ay iniuwi ng aking bayaw sa sariling bayan nito, sa Santa Cruz, Laguna, at doon sila parehong nagtuturo.Ngunit hindi kami nakalilimot ng pagdalaw kay Ina. Lalo na tuwing Pasko, nasa kanya kaming lahat, pati na ang mga manugang at mga apo.Talagang matanda na noon si Ina. Pilak na ang kanyang nandadalang na buhok, luyloy na ang kalamnan ng mga braso, lumaladlad na ang mga pisngi. Ngunit sa larawang iyon ng katandaan ay mababakas pa rin ang katatagan, at sa may kalabuan nang mga mata ay masasalamin ang kawalang-pagsisisi sa kanyang buhay at sa kanyang pagiging isang ina.At bakit nga hindi? Sa abot ng kanyang kaya ay nagawa niya ang pinakamabuti para sa kanyang mga anak. Bukod sa pagdakila ng kanyang mga anak, siya'y pinupuri ng mga nakakakilala. Sa San Fermin, ang anak ng isang kutsero ay maaasahang magiging isang kutsero din. Ngunit kami, apat kaming nakapag-aral at ang ikalima'y dapat sanang nakapag-kolehiyo din kung di lamang sa isang kakulangan. Bihirang ina ang makagagawa ng nagawa ni Ina.Si ditse ay abala na sa sariling mga anak upang maasikaso pa ang pagtitinda ng mga kakanin. Ngunit si Ina ay tumatanggap pa rin ng mga pagawang puto at suman. Iisa ang payo ng kanyang mga anak, na dapat na siyang tumigil sa mabigat na gawaing iyon, dapat na niyang iukol ang nalalabing mga araw ng kanyang buhay sa pamamahinga. Ngunit ayaw niya kaming pakinggan."Madadali'ng buhay ko pag sinunod ko kayo," katwiran niya.Sa lungsod ay walang katatagan ang pamumuhay. Maaaring may trabahao ka ngayon, maaaring bukas naman ay wala. Darating sa iyo ang sarisaring di mo inaasahang mga kagipitan.Umaabot ito kay Kuya, sa akin, at lalo na kay Diko, na ang tinapos lamang ay kursong vocational radio-TV technician. At sa kagipitan, ang takbuhan ni Kuya at Diko ay si Ina. sa pananalita ni Kuya at ni Diko, ang kinukuhang pera ay hiram, ngunit sa pagbabayaran ay hindi naman tinatanggap ni Ina."Hamo na. Mahirap 'yong kayo pa'ng kapusin. Nasa Menila kayo, walang malalapitan."Ngunit ako, sa kagipitan, ay sa mga kaibigan lumalapit. Anhin ko mang wariin ay hindi ko kayang dibdibin na hingan ng pera, sa porma ng hiram, si Ina, na tuwing maaalala ko ay sa kalagayang matanda at mahina na ay pumipihit pa rin ng gilingang bato.Ang totoo, ni minsan mula nang ako'y magkapamilya ay hindi ko ipinahalata sa kanya na ako'y kinakapos sa pera. sa pagdalaw ko sa kanya ay mangyari pa na ako'y may pasalubong na -- na ang ibinili ay maaaring inutang ko lamang. At gayundin, sa aking pagpapaalam ay may iaabot ako sa kanya na sampu-dalawampung piso -- na maaari ring inutang ko lamang. kahit anong pilit naman ang gawin ko ay hindi niya iyon tatanggapin.Nangungutang ako ng perang ibibigay ko sa kanya, na alam kong hindi naman niya kukunin, upang mapalabas ko na ako'y nakaluluwag, sapagkat ngayong kami'y may kanya-kanya nang pamilya, si Ina, kapag tungkol sa pera, ay may ibang trato sa amin. Kung gaano siya kapilit sa pagbibigay ng pera sa mga anak ay gayundin naman siya kapilit sa pagsasauli sa perang bigay ng mga anak.Kapag umuwi ang isang anak niya, at sa pagpapaalam ay walang iniaabot na pera, ang hinala agad niya ay gipit ang anak niyang ito, at kaya umuwi ay may kailangan, nahihiya nga lamang na magsalita. Dudukot siya ng pera sa kanyang bulsikot at ipipilit iyon sa anak. At kung ibig ng anak na magdamdam at magtampo ang ina, ang kailangan lamang na gawin ay tanggihan ang perang ibinibigay.Kaya't ako, sa pagdalaw ko, upang hindi hinalain ni Ina na ako'y hikahos, at upang hindi ako alukin ng perang sa ayaw ko at sa ibig ay kailangang kunin ko, ay nangungutang ako sa kaibigan, kung ako'y walang pera, upang may maiabot sa kanya sa aking pagpaalam. Hindi niya tatanggapin iyon, alam ko, ngunit hindi na lamang niya ako sapilitang bibigyan ng pera pagkat sa akala niya ay maluwag ako, na siyang kahulugan ng aking pagbibigay.At isa pa ay ayokong isa pa ako sa kanyang mga anak na iniintindi niya. Ibig ko na kapag naaalala niya ako at ang aking pamilya ang nasa isip niya ay patag ang aming lagay.Minsan, sa pag-uwi ko ay dinatnan ko si Ina sa akto na paggiling. Bago ko inagaw sa kanya ang trabaho ay ilang sandali munang minasdan ko siya sa pagkakaupo ko sa kanyang tabi. Makupad na at hirap ang kanyang mga kilos. May kinig na ang kanyang mga kamay sa pagsusubo ng binabad na malagkit. Mabagal na ang ikot ng pang-ibabaw na taklob ng gilingang bato. Pasaglit-saglit ay tumitigil siya, naghahabol ng hininga. Wala na ang kanyang dating lakas, sigla at liksi. Ngunit ang pinagtatakhan ko ay kung paanong ang tuyot nang bisig na iyon ay nakakaya pang makapihit ng gayong bigat.Sa bawat tulak at sa bawat kabig ay lalong nanlalalim ang kanyang malalalim nang balagat. Ang nag-usling mga ugat sa kanyang braso ay waring nagsisipagbantang mag-igkasan. Natuon ang tingin ko sa kanyang kamay: kuluntoy, butuhan. Si Ina ay anino na lamang ng kanyang dating sarili, ngunit ang gilingang bato ay iyon pa rin. Sa gilingang bato ay nabanaag ko ang panahon; sa lantang kamay ni Ina ay nakita ko ang mga huling sandali ng pakikihamok ng tao sa panahon. Ang tao ay dumarating at yumayao; ang panahon ay nananatili. Si Ina ay tao; ang gilingang bato ay panahon.Inagaw ko ang gilingan. Ayaw niyang ibigay iyon. Sa pagpipilitan namin ay napahawak siya sa kamay ko. Naramdaman ng aking kamao ang ligasgas ng kanyang makapal at nagkakalyong palad. Nakadama ako ng di maunawaang panliliit at pagkahiya.Bumitiw siya sa tatangnan."Mahihirapan ka," sabi niya.Ako, na bata at malakas, ang kanyang inalala, hindi ang kanyang sarili!"Dati kong trabaho 'to," sabi ko.Dati ko ngang gawain iyon, ngunit nang mga sandaling iyon, na muling paghawak ng gilingan pagkaraan ng maraming taon, ay nakaramdam ako ng paninibago. Kaybigat niyon! Nangalay agad ang kanang braso ko at kinailangang ihalili ko ang kaliwa. Napansin iyon ni Ina at siya'y nangiti."Hindi ka na 'ta marunong," sabi niya.Noong araw, kahit sa kamuraan ko, ay parang nilalaro ko lamang ang paggiling. Ang palanggana'y napapangalahati ko sa galapong nang hindi ako nagpapalit ng kamay. Bakit ngayo'y kayhirap? Naisip ko na ang gaan at bigat ng isang gawain ay naaayon lamang sa kasanayan."Sino ba naman ang nagpapagawa pa sa inyo?" tanong ko."Isang taga-Kamyas. Naimporta. Panregalo daw sa binyagan.""Hindi na kayo dapat pang tumanggap ng trabahao. At sila . . . hindi ba nila nakikita na sa edad n'yong 'yan e kawawa naman kayo kung pagtatrabahuhin pa?""Kaya ko 'yan."Hindi alam ni Ina ang taon, maging ang buwan at petsa ng kanyang kapanganakan. Ngunit nang siya'y namaalam at tuusin namin ay humigit-kumulang siya sa 80 taon.Sa mga huling araw ni Ina, siya'y nagpaaninaw na at mahinang-mahina na upang makayanan pang pumihit ng gilingang bato. At ang kanyang sinabi noon, ang pagtigil sa gawaing mahal sa kanya ay maaaring magpadali sa kanyang buhay, ay waring nagkatotoo. Ayon kay Ditse, mula nang "mamahinga" si Ina ay naging masasakitin ito, bumilis ang panghihina. Gayunman, kahit paipud-ipod ay lumalabas ito sa kusina, dinadalaw ang kanyang gilingang bato, na nakatabi sa ilalim ng kalanan. Hinuhugasan nito iyon, o dili kaya'y pinupunasan ng basahang basa.Bigla rin ang kanyang pagkamatay, tulad ng pagyao ni Ama. Ang kalooban namin ay handa na sa mangyayari ngunit inakala namin na mabubuhay pa siya nang mga dalawa o tatlong taon pa. Ngunit isang umaga ay dumating sa amin ang aking bayaw (asawa ni Ditse) at ibinalita na patay na si Ina. Kung ano ang kinamatay, mahirap matiyak. Ngunit hinulaan namin, batay sa nakita sa kanya na mga palatandaan bago siya namatay, na iyo'y pulmonya.Tatlong gabing paglalamay. Sa usap-usapan ay maraming papuri kay Ina. Di na iilang patay ang napagmasdan ko sa pagkakaburol, at pangkaraniwang larawan ng patay sa pagkakaburol ay hapis. Ngunit ang aming Ina, sa pagkakaburol, ay waring nakangiti pa!Nairaos nang maayos ang libing. At kahit sa kanyang kamatayan, kaming mga anak ay hindi nagkaroon ng pagkakataong gastusan siya. May pera siya sa kanyang bulsikot, mahigit na dalawang daang piso, husto na sa isang payak, payapang libing.Pagkaraan, bago kami magkanya-kanya ng uwi, ay pinag-usapan namin ang tungkol sa mga naiwang pamana sa amin ni Ina.Bahagi ito ng isang matandang kaugalian hindi lamang sa San Fermin bagkus sa buong lalawigan na sa pagyao ng isang magulang, ang bawat isa sa mga anak ay kailangang kumuha ng kahit isa man lamang na bagay na naiwan, may materyal mang kahalagahan o wala. Ang dapat piliin ng isang anak ay kung alin ang inaakala niya na higit na makapagpapagunita sa kanya sa yumaong magulang.Ang bakuran at ang bahay ay hindi na dapat pang pag-usapan. Buhay pa si Ina ay napagpulungan na namin (si Kuya, si Ate, si Diko saka ako) na sa ano't ano man, ang bahay at bakuran ay kay Ditse. Itinuturing namin na siya ang pinakakawawa sa aming magkakapatid. Kinikilala rin namin na siya ang may pinakamalaking naitulong kay Ina sa hanapbuhay, na kaming apat, hindi si Ditse, ang higit na nakinabang. Siya rin sa aming lima ang tanging nakapagsilbi sa aming ina sa huling panahon ng buhay nito.Inisip namin ang iba pang mahalagang bagay na naiwan ni Ina.Isang singsing na may limang maliliit na butil ng brilyante."Ibigay na rin natin 'yon kay Chedeng," mungkahi ni Ate, na ang tinutukoy ay si Ditse. Alam ni Ate na wala ni isang pirasong alahas si Ditse."Yon ba'ng gusto mo?" tanong ni Kuya kay Ditse.Tumango si Ditse, tangong alanganin, nahihiya.Isang karaniwang hikaw na tumbaga."Kung walang may gusto n'on sa inyo," sabi ni Kuya, "yon na lang ang sa 'kin. Para kay Ester," na tinutukoy naman ay ang kanyang asawa.Sang-ayon kami.Naalala ni Ate ang bulaklaking bestido ni Ina, na regalo rin naman niya, ni Ate, sa aming ina noong nagdaang Pasko. Iyon na lamang daw ang kukunin niya, sabi ni Ate."Sa 'kin 'yong bulsikot!" sabi ni Diko. "Baka sakaling kung ibitin ko sa loob ng aming aparador e magbigay sa 'min ng konting suwerte sa pera."Hindi namin napigil, napangiti kami. Marahil, ang pinagbatayan ni Diko sa kanyang "pamahiin" ay ang kaalaman niya na kailanman ay hindi nawalan ng lamang pera ang bulsikot ni Ina. Iyo'y yari sa sinauna, antigong seda; tahing kamay, at kung hindi ako nagkakamali ay matanda pa sa akin.Binalingan ako ni Kuya. "Ikaw?"Sinabi ko na ang nakakuwadro, ipinintang larawan ng aming mga magulang sa bihis-pangkasal.Lahat sila'y nanganga, natigilan. Nahiwatigan ko ang panghihinayang nila na walang nakaalala sa kanila sa larawang iyon."O, maayos na?" pagkuwa'y tanong ni Kuya.Tanguan kami.Pagkaraa'y kanya-kanya nang pagpapaalam sa mga maiiwan, dala ang kanya-kanyang inaring pinakamahalagang alaala ng yumaong magulang.



Copyright ยฉ 2021 Multiply Media, LLC. All Rights Reserved. The material on this site can not be reproduced, distributed, transmitted, cached or otherwise used, except with prior written permission of Multiply.